Telewizory czarno-białe

2011-12-29T20:30:00.001+01:00

Moje najnowsze odkrycie - Dziennik 1954 Leopolda Tyrmanda

Polski Pulitzer

2011-12-28T14:10:00.002+01:00

Nagroda Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich dla

ANITY GARGAS

2011-12-28T07:41:00.004+01:00

Dobrego życia

wszystkim Wam

Siła ich

2011-12-16T15:03:00.008+01:00

Ogromne wojska, bitne generały,
Policje - tajne, widne i dwu-płciowe -
Przeciwko komuż tak się pojednały? -
Przeciwko kilku myślom... co nie nowe!...

Cyprian Kamil Norwid

Wsłuchaj się w galopujące amfibrachy; poczuj fale melorecytacji

2011-12-13T15:49:00.015+01:00

O cho cho! Co żem odkrył, to żem odkrył!

Jesteśmy tak odporni na zobrzydzanie języka polskiego, do czego przyczyniają się (może: przede wszystkim) również autorytety uczelniane, że nie powinny nas zniesmaczać poniższe piękne w swojej przebrzydłości amfibrachy i rozgrzana do czerwoności melorecytacja. Nie mogę się mylić.

Nie zważywszy na poprawność jakąkolwiek - p. Rozumiejąc, że jest śmiechu warte powoływanie się na demokrację albo prawa człowieka, które miałyby chronić przed sprzadawczykową przeszłością co niektórych ważności lat osiemdziesiątych, dziewięćdziesiątych (i kontinuum). Wszystko było jasne dla zwykłych ludzi, ale narodziła się elita, która zaczęła wybielać zbrodniarzy. Oburzy się salon i rzeknie: "Przecież to człowiek jest! To, co robisz, jest brzydkie, uderzające w godność jego, odpieprz się od generała!"

Reakcją są galopujące amfibrachy. Posłuchajcie, poczytajcie:

BLUZG

Przebrzydła szumowino, pachołku moskiewski,
Ty farbowana świnio, marszałku kurewski
Chamie zbuntowany, zatęchła sklerozo
Gnoju zasmarkany, ty zdrajco "ZOMOZO"
Gnido zarzygana, jadowita mendo
Ty kukło gówniana, kacapski przybłędo
[audytorium klaszcze, klap klap]
Tchórzu zafajdany, ropiejący strupie
Padalcu rozdeptany, ty wrzodzie na dupie.
Ty diabelskie łajno, ty głupi żołdaku
Ty kurwo sprzedajna, ty ruski zupaku
Wypierdku Breżniewa, ty ślepy pedale
Kurduplu tępogłowy, ty głupi bęcwale
Sukinsynie śmierdzący, pluskwo zasuszona
Wrzodzie ropiejący, ty małpo zielona
Ty strachu na wróble, zboczony sadysto
Judaszu za ruble, tępawy marksisto.
Ty pało gumowa, wredny okupancie
Zakało narodowa, złamany palancie
Cuchnący pierdzielu, pełzająca glisto
Ponury skurwielu, czerwony faszysto.
Ty sługo kremlowski, lokaju sowiecki.
Ty zbóju wojskowy, pomiocie radziecki
Ty mówco obłąkany, nadęty bufonie
Za naród sprzedany piekło cię pochłonie!
Aaaa

źródło: http://www.forum.cmhq.pl/index.php?link=1&id=2257

Emilian Kamiński w najlepszej formie, nie?

A zresztą, obejrzyjcie sami:
http://www.youtube.com/watch?v=YZQpptwEceo

"Życie dworskie"

2011-12-11T14:39:00.011+01:00

Nieprawdopodobnie aktualna myśl z Ignacego Krasickiego: pomyśl o wszystkich krzykaczach, którzy chcą zmieniać świat; o tych, co mają myśli, które są lekiem na bolączki człowieka, a w związku z tym wstyd i hańbę nazywają prawami człowieka (M. Dąbrowska pisała kiedyś, że kiedyś będziemy oklaskiwali zdrajców, a bohaterów przemilczać; to wszystko jest w tym deseniu, to ta płaszczyzna, ten ton, ton, ten ton).

"(...) Świat prosty a szczery,
Jak z łupin człeka łuszcząc z dobrej manijery,
Gdy nie patrzy, kto czyni, lecz o co rzecz chodzi,
Wszystko zwie po imieniu: Piotr kradł, więc Piotr złodziej.
To prawda, lecz niegrzeczna, wyraz zbyt dosadnie.
Jakże to pięknie nazwać, kiedy Piotr ukradnie?
Można prawdę powiedzieć, ale tonem grzecznym:
Piotr się wsławił w rzemiośle trochę niebezpiecznym,
Piotr zażył, a nie swoje, kunsztownie pożyczył.
Zgoła tyle sposobów grzecznych będziesz liczył,
Tak fałsz będziesz uwieńczał, do prawdy sposobił,
Że na to wreszcie wyjdzie: Piotr kradł - dobrze zrobił.
Fałsz grzeczny to styl dworów i moneta w kursie,
Wszędzie on się tam mieści w dziełach i w dyskursie (...)"

Teraz ten dwór to salon i zasiadające tam elity, które mówią innym, jak mówić, co myśleć, jak przewartościowywać wartości i że należy traktować je jak najbliższe i konieczne człowiekowi. I że do niepamięci należy przesunąć historię z jej wybrykami. One są jak dobrzy rodzice: wychowują młodych, a młodzi z wywieszonymi językami ganiają tu i tam, realizując myśl, której nie wolno negować. Sieć jest naprawdę gęsto utkana i często, gdy się komuś wydaje, że używa swojego mózgu, to (tak; sic!) używa tego mózgu, ale nie takiego samego, którego używał jako nieco młodszy - w czasach, gdy jego połacie nie było zapełnione naszą wspaniałą współczesnością, czy - jak kto chce - czasami, które są płynne. W czasach, które są płynne, czarne bywa czarne, a białe bywa białe.

ep. 50

2011-12-10T11:52:00.001+01:00

M.: "Poprzez wczorajsze odkrycie, odzyskałam swoje życie"

W moim śnie, cudownym śnie

2011-12-09T14:12:00.004+01:00

Ciąg snów, który stworzył fragmentaryczną, logiczną całość. Koszmar, który - jeśli wierzyć zasadom swojego istnienia - ma szansę stać się prawdziwy. Nie, nie, och nie! To, czego bym nie chciał, wydarzyło się w śnie. "W moim śnie, cudownym śnie...".

W.M.

2011-12-08T13:24:00.006+01:00

Obserwuję, co się dzieje w rzeczywistości dziennikarskiej i muszę powiedzieć, że ręce mi opadają. Kiedy wydaje mi się, że nic i nikt - żaden dziennikarz - mnie nie zaskoczy, to nagle znajduję kogoś, kto zasługuje na uwagę. Na przykład kilka dni temu, gdy słuchałem wykładów Wildsteina, Ziemkiewicza, Warzechy - swoją drogą, cóż za niepopularne głosy w naszym świecie! - gdy obejrzałem film "Towarzysz generał", szukałem filmów i tekstów o Wałęsie, Krytyce Politycznej, 11 listopada, Antifie, natknąłem się na dziennikarza o nazwisku Mazowiecki, Wojciech Mazowiecki.

Niestety, w sieci nie znajdziesz zbyt wielu tekstów tego dziennikarza, ani YouTubowskich filmików z jego udziałem - choć raczej; na pewno; jest to pozytywne: jaka szanująca się redakcja chciałaby mieć w swoim gronie kogoś, kto podaje jasną tezę, nie potrafiąc podać ani jednego (sic!) argumentu, który mógłby ją poprzeć?

W.M. czasami występuje w Radiu Tok Fm jako komentator, a teraz - z tego, co wiem - pracuje w Superstacji. Polecam znaleźć na YouTube program "Post scriptum" (dyskusja dotyczy "Towarzysza generała") i - przede wszystkim (to już z innej beczki) - zapoznać się z jego sposobem dyskusji, w której stwierdza, że w kościołach księża szerzą antysemityzm. Interlokutorem był Cezary Gmyz - jeden z najwybitniejszych polskich dziennikarzy śledczych.
Stanowisko W.M. jest po prostu niesamowite i mógłbym ująć je jako hańbienie dla dziennikarstwa.

Poszukajcie, poczytajcie.

2011-12-06T22:33:00.001+01:00

Jak to możliwe, że ludzie są tak bardzo cyniczni i/albo głupi?

2011-12-04T10:21:00.002+01:00

Pochodne od boksu przerażają mnie. Dwóch kolesi naparza się po twarzach, brzuchach, wszystkim, a masy siedzą, klaszczą, skandują, nieprawdopodobna wrzawa, podniecają się walką. Nic świętego nie istnieje, wszystko jest sportem albo sztuką.

2011-12-01T21:46:00.000+01:00

Nad morzem

2011-11-27T08:47:00.001+01:00

Byliśmy wtedy nad morzem całą czwórką. Mówię ci, stary, szał ciał.

Radości. Tajemne szepty fal. Morze ziewało spokojnie. Powierzchnia niewidoczna dla moich oczu. Szaleństwo głębin słyszalne dla uszu. Czułem, że otwierało usta. Jesteśmy meduzami i śpiewamy z dna. Zupełnie nisko nad nami gwiazdy świeciły, niebo wisiało nisko. Ciepły wiatr od morza. Po plaży chodzili ludzie parami. Gdzieś w oddali zakochani tańczyli, drewniany parkiet nadmorskiej kawiarni, gdzie grała muzyka, zakochani tańczyli, unoszeni wesołą muzyką. Pa pa. Pa pa ram. Nieopodal ciepłe stopy dreptały po drobnym piachu plaży, uważaj, pety, co za świnie tu je rzucają. Niektórzy przyłączali się do innych, by poznać się i porozmawiać. Ja jestem z Białegostoku. Usłyszałem gdzieś w oddali to słowo. Innym zachciewało się zapalić. Na tamtych plażach byli wszyscy ze wszystkich stron kraju. Częstowano się. Umiejętnie przykładano języki ognia do końcówek papierosów. Ten wiatr od morza, potem usta były spuchnięte. Morze było bardzo ciemne. My wszyscy. Jedna z nich była chuda jak żyły na moich rękach, piersi wielkości moich żylaków. Długie promienie laserów przecinały ciemne niebo. Generowane w pobliżu molo. Ono wyglądało pięknie. Ta kochana noc, którą pielęgnuję w pamięci. Chciało mi się szczać, a do następnego przystanku było jeszcze daleko, więc wysikałem się na schodach autobusu, powiedział, para uniosła się i szybko znikła, powiedział. Na plaży opowiadaliśmy o rzyganiu i pierdzeniu, fu. Po oddaniu moczu było mi lżej. Pierdek poszedł w świat. Nie było siły, by nie chciało się śmiać. To były pocałunki nocy. Czas był nasz. Gwiazdy były bliżej niż kiedykolwiek. Szepty w namiotach. Odsuwałam się dwa razy, bo jebało, a teraz sama najebała. Trafność. Cycki w piasku. Przeciwności przyciągają się. Młody chłoptaś zaglądał do domków letniskowych i świecił latarką. Ojciec natrze ci uszy, smarkaczu. Do starego na skargę. Potem siedział w kącie jak stara ciotka i miał za złe. Chodziliśmy całą noc po tym nadmorskim mieście. Tłumy były w nadmorskim mieście. Nadmorscy chłopcy prezentowali najrozmaitsze brzuchy. Wystające, zwisające, płaskie jak szkło, okulary przeciwsłoneczne, włosy na plecach. Nadmorskie dziewczęta prezentowały swe nogi i brzuchy. To jest moja ulubiona scena, jak mu mordę odrąbie, zaczesany do tyłu włos. Siedział przy drewnianym stole i spisywał, co zauważył. Kawa bez cukru. Opisywał przechodzących obok ludzi.

Dzień dobry

2011-11-26T08:43:00.003+01:00

Czy kiedykolwiek powiedziałem, że lubię smoki? Jaskinie smoków, przedpotopowe stwory. Przedhistoryczne czasy, kiedy źródłem była woda. Mogiły przodków, którym należy się cześć, pielęgnacja lokalnych tradycji i legend. Praźródłem muzyka. Ukryte ścieżki prowadzące do tajemnic. Dzisiaj do naszej klasy przyszedł dziwny stwór. Ten potwór to nasza pani. Wszechświat pochyla się nad moją myślą. Między minutami istnieją przepaści. Chłodno na strychu, ale ten chłód jest przyjemny. Dotyk nocy. Ciepło tego czasu. Gdyby te deski wycyklinować, to byłoby tu nawet ładnie. Doprowadzić do porządku miejsce to.

W mroku podszedł do małego, brudnego okienka, przez które wpadała ciemność wieczoru.

Brązowa szmata i zardzewiała kratka z kuchenki gazowej, by gołębie nie mogły tu wlatywać. Stara, zakurzona pajęczyna tam.

Czekają inne miejsca, które szepczą myślami, by je odwiedzić. Ludzie, których trzeba poznać. Książki, które chcę przeczytać. Spędzać czas z innymi. Mało czasu wydaje się. Chwytać wszelkie możliwości, i niech żadna myśl nie ucieknie. Konieczność i tak je wyśledzi. Za dnia: tup tup po dachu gołębi chód: za dnia. Schodzi lub wchodzi. Tup tup. Na dachu małe kroczki, tup tup: za dnia. Pajęczyna w kącie pod oknem ze szmatą, pełna brudu. Stare dachy pokryte rdzą. Wzdłuż chodnika sznur aut. Drzewa zasypiają. Oj, gęsia skórka.

Na moment zgiął palce stóp.

Warkotu samochodów już mało, ale nie tak intensywnie jak na razie. Szum życia tam. Tam. Uwielbiam tę ponurość nieba. Grałbym na harmonijce i cytrze, choć nie umiem, Marta dała mi w prezencie cytrę.
O, wychodzi. Wygląda jak mrówka stąd.
Antytezy dnia każdego, tygodni wszystkich. Składane przed sobą obietnice: pewnego dnia nauczę cię grać na cytrze. Gdy już się spotkamy, to będzie ciepło i zielono. Świeże powietrze wpuszczę. Jutro, po śniadaniu - jeśli będę zdrowy - wyjdę na zewnątrz i pójdę jeszcze dalej niż wczoraj. Ale dzień będzie trwał i bez mojego udziału.
Staje się coraz mniejsza. Skręci, czy pójdzie prosto?
Prosto, do samochodu.
Dotyk.
Jaskinie smoków, przedpotopowe stwory. Dziwacy o ludzkich kształtach. Uczniów wzruszają rymy nieregularne.
Chyba ten mroczny wiatr daje radość. To wystarczy, aby wypełnić lukę. Jednak coś innego, co przynosi mnie. Całkiem wspaniale. Tak po prostu. Czarno-białe telewizory są mroczne teraz, co jest wyjątkiem od zawsze. Teraz: dobrej nocy, dniu. Jutro: dzień dobry, dniu; bylem tylko obudził się zdrowy.

Uśmiech na brzuchu

2011-11-25T22:00:00.005+01:00

Joaśka to kobieta, którą ubóstwiam miłością braterską i o niewielu kobietach mógłbym tak powiedzieć (tutaj włączam jeszcze: Martę, Marteczkę, Gosię, Gosię, Ewelinę).

Przyjemnie było kiedyś przyjść do niej z butelką wina albo kilkoma puszkami Redds'ów i pogadać o wszystkim co wokół. O studiach, ludziach, marzeniach, troskach, niewygodach życia codziennego. Dzisiaj, gdybyśmy mieli się znowu spotkać, pewnie gadalibyśmy o życiu, naszych mieszkaniach, dzieciach, rodzicach, podróżach, planach na przyszłość, szkole, uczniach, dziennikarstwie, naszej-klasie, różu naszej koleżanki, dużych ustach naszej koleżanki, Choroszczy, tandecie, Kasi Nosowskiej, Loreenie McKennit, książkach, filmach, gotowaniu, alkoholach i kilku tysiącach innych fascynujących rzeczy.

Lapidarne maile wystarczają, by wiedzieć, że żyjemy i że sobie jakoś w życiu radzimy, choć bywa różnie - kwadratowo i podłużnie. Bo takie są uroki tych naszych żyć.

To wszystko niczego nie żąda; trwa po prostu. Nie oczekuje codziennych słów: dobrego dnia, myślę o tobie, jestem z tobą, dzień dobry. To wydaje mi się prawdziwe, ponieważ nikt nikomu nie składał żadnych obietnic; nikt nikogo nie karmił deklaracjami. Obietnice nie pękły, bo obietnic nie było. Słowa nie rozsypały się w drobny mak, nie straciły swojego znaczenia, ponieważ nikt nie budował z tych słów zdań. I zawsze, gdy myślę o wierności sobie, o słowach, którymi honorujemy kogoś innego, to mam przed oczami Lato miłości i wyłącznie moje rozumienie tego filmu.

Gdybyśmy się spotkali, to porozmawialibyśmy też i o tym filmie, nie?

Tym są fakty medialne dla życia, czym łokieć dla odbytu

2011-11-25T21:09:00.007+01:00

Bjork powiedziała: "Gdy ktoś coś mi każe, to oczywiste jest, że się buntuję". I nie ma w tym żadnej przekory, po prostu uruchamiają się naturalne reakcje człowieka.

Uniosłem ręce w geście irytacji i pomyślałem, że nazizm jest mi ohydny (spokojnie, do komunizmu - jeszcze bardziej obecnego w naszym życiu - przejdę potem... zobaczę, przemyślę).
Powietrze z moich ust popłynęło głośno - tak, jakbym nie miał już siły tłumaczyć człowiekowi, w jakiej sprzeczności istnieje, w jaką pozorną-wspaniałość-neonazizmem-śmierdzące-bagno się pcha. Nie docierają słowa, argumenty więdną, niedowierzanie wzrasta we mnie. "Chłopiec, którego kochałeś, stał się mężczyzną, którego się boisz", tak śpiewał Marilyn Manson i sądzę, że trudno o bardziej przygnębiające doświadczenie. Musiało być coś uniwersalnego w Biblii, skoro nie ma tam ani jednego słowa chwalącego ludzką inteligencję. To niebezpieczna broń i dlatego ja wolę rozmawiać z ludźmi starszymi, doświadczonymi, którzy naprawdę mają coś mądrego do powiedzenia o życiu. Wolę słuchać ich mądrości, a nie inteligencji młodych, którym się wydaje, że nowoczesny świat jest tym, co przyniesie ulgę ludziom.

Niedobrze mi się robi, gdy słucham słodkiej sofistyki lewaków i wszystkich tych młodziaków, którzy bezmyślnie powtarzają ich argumenty. Należy obudzić siebie ze snów o wielkich czynach, o przekorze, o nowoczesności, o konieczności odchodzeniu od tradycji, stanu z betonu. Poznać historię, przekonać się, jak media robią nam wodę z mózgów, zrozumieć, że istnieją fakty medialne, które dla życia są tym, czym łokieć dla odbytu.

Należy zrozumieć, że żyjemy w czasach racjonalizmu - do tego przecież nie trzeba nikogo przekonywać. A jednak daje się wmówić ludziom wspaniałość takich utopii jak demokracja, pacyfizm czy równouprawnienie. Czy to nie jest zdumiewające?

Po co się denerwować (m.in.) na otaczające zewsząd lewactwo, skoro można przytoczyć wiersz Tuwima?

2011-11-20T18:10:00.005+01:00

Całujcie mnie wszyscy w dupę

Absztyfikanci Grubej Berty
I katowickie węglokopy,
I borysławskie naftowierty,
I lodzermensche, bycze chłopy.
Warszawskie bubki, żygolaki
Z szajką wytwornych pind na kupę,
Rębajły, franty, zabijaki,
Całujcie mnie wszyscy w dupę.

Izraelitcy doktorkowie,
Widnia, żydowskiej Mekki, flance,
Co w Bochni, Stryju i Krakowie
Szerzycie kulturalną francę !
Którzy chlipiecie z “Naje Fraje”
Swą intelektualną zupę,
Mądrale, oczytane faje,
Całujcie mnie wszyscy w dupę.

Item aryjskie rzeczoznawce,
Wypierdy germańskiego ducha
(Gdy swoją krew i waszą sprawdzę,
Werzcie mi, jedna będzie jucha),
Karne pętaki i szturmowcy,
Zuchy z Makabi czy z Owupe,
I rekordziści, i sportowcy,
Całujcie mnie wszyscy w dupę.

Socjały nudne i ponure,
Pedeki, neokatoliki,
Podskakiwacze pod kulturę,
Czciciele radia i fizyki,
Uczone małpy, ścisłowiedy,
Co oglądacie świat przez lupę
I wszystko wiecie: co, jak, kiedy,
Całujcie mnie wszyscy w dupę.

Item ów belfer szkoły żeńskiej,
Co dużo chciałby, a nie może,
Item profesor Cy… wileński
(Pan wie już za co, profesorze !)

I ty za młodu nie dorżnięta
Megiero, co masz taki tupet,
Że szczujesz na mnie swe szczenięta;
Całujcie mnie wszyscy w dupę.

Item Syjontki palestyńskie,
Haluce, co lejecie tkliwie
Starozakonne łzy kretyńskie,
Że “szumią jodły w Tel-Avivie”,
I wszechsłowiańscy marzyciele,
Zebrani w malowniczą trupę
Z byle mistycznym kpem na czele,
Całujcie mnie wszyscy w dupę.

I ty fortuny skurwysynu,
Gówniarzu uperfumowany,
Co splendor oraz spleen Londynu
Nosisz na gębie zakazanej,
I ty, co mieszkasz dziś w pałacu,
A srać chodziłeś pod chałupę,
Ty, wypasiony na Ikacu,
Całujcie mnie wszyscy w dupę.

Item ględziarze i bajdury,
Ciągnący z nieba grubą rętę,
O, łapiduchy z Jasnej Góry,
Z Góry Kalwarii parchy święte,
I ty, księżuniu, co kutasa
Zawiązanego masz na supeł,
Żeby ci czasem nie pohasał,
Całujcie mnie wszyscy w dupę.

I wy, o których zapomniałem,
Lub pominąłem was przez litość,
Albo dlatego, że się bałem,
Albo, że taka was obfitość,
I ty, cenzorze, co za wiersz ten
Zapewne skarzesz mnie na ciupę,
Iżem się stał świntuchów hersztem,
Całujcie mnie wszyscy w dupę !…

Julian Tuwim

List do syna

2011-11-06T07:29:00.009+01:00

W 1907 roku literackiego Nobla przyznano Anglikowi, który najbardziej znany jest jako autor Księgi dżungli. To Rudyard Kipling. Niewiele o nim wiem, nie mam też zbyt wielu skojarzeń, oprócz - oczywiście - małp, dżungli i miłobrzmiącego nazwiska.
Rzucam okiem na Wikipedię. Autor ma życzliwy stosunek do Anglika. Z wielką czułością pisze o jego dzieciństwie, podróżach, uwikłaniach w historię. Przytacza fragmenty z jego twórczości. Niezłe opracowanie, budzi zaufanie.
Wspomina maleńkie kontrowersje (które w dobie naszej słodkiej politycznej poprawności są godne największego potępienia).
Wspomina problem swastyki (która służyła mu trochę jak ekslibris), która z nazizmem nie miała absolutnie nic wspólnego.

Ale Kipling pisał również wiersze. Poniżej przytaczam "List do syna" - który nie tak dawno poleciła mi dziewczyna kolegi, z którym przez 4 lata siedziałem w jednej ławce w szkole średniej. Ania jest pielęgniarką i - jak powiedział o niej jej Łukasz - "to dobry człowiek". Choć obydwoje z literaturą nie mają nic wspólnego, to poniższy wiersz jest rzeczywiście znakomity. Przeczytajcie:

List do syna
________________________________________

Jeżeli zdołasz zachować spokój,
chociażby wszyscy go stracili, ciebie oskarżając;
Jeżeli nadal masz nadzieję, chociażby wszyscy o Tobie zwątpili,
licząc się jednak z ich zastrzeżeniem;
Jeżeli umiesz czekać bez zmęczenia,
jeżeli na obelgi nie reagujesz obelgami,
jeżeli nie odpłacasz na nienawiść nienawiścią,
nie udając jednakże mędrca i świętego;
Jeżeli marząc - nie ulegasz marzeniom;
Jeżeli rozumując - rozumowania nie czynisz celem;
Jeżeli umiesz przyjąć sukces i porażkę,
traktując jednakowo oba te złudzenia,
Jeżeli ścierpisz wypaczenie prawdy przez Ciebie głoszonej,
kiedy krętacze czynią z niej zasadzkę, by wydrwić naiwnych
albo zaakceptujesz ruinę tego, co było treścią twego życia,
kiedy pokornie zaczniesz odbudowę zużytymi już narzędziami;
Jeśli potrafisz na jednej szali położyć wszystkie twe sukcesy
i potrafisz zaryzykować, stawiając wszystko na jedną kartę,
jeśli potrafisz przegrać i zacząć wszystko od początku, bez słowa,
nie żaląc się, że przegrałeś;
Jeżeli umiesz zmusić serce, nerwy, siły, by nie zawiodły,
choćbyś od dawna czuł ich wyczerpanie,
byleby wytrwać, gdy poza wolą nic już nie mówi o wytrwaniu;
Jeżeli umiesz rozmawiać z nieuczciwymi, nie tracąc uczciwości
lub spacerować z królem w sposób naturalny,
Jeżeli nie mogą Cię zranić nieprzyjaciele ani serdeczni przyjaciele;
Jeżeli cenisz wszystkich ludzi, nikogo nie przeceniając;
Jeżeli potrafisz spożytkować każdą minutę,
nadając wartość każdej przemijającej chwili;
Twoja jest ziemia i wszystko, co na niej
i co - najważniejsze - synu mój - będziesz Człowiekiem.

Rudyard Kipling

2011-11-04T07:41:00.000+01:00

Jest dobrze, jest dobrze

ep. 49

2011-11-01T20:52:00.006+01:00

To niesłychane! Gdy obrałem pomidora (po wcześniejszym sparzeniu) ze skórki i kroiłem, zauważyłem, że środek jest pusty. Domagam się albo brakującej części pomidora albo zwrotu pieniędzy!

Teraz

2011-11-01T06:59:00.004+01:00

Budzę się w ciepłym, wygodnym łóżku i bezwstydną stopą dotykam chłodnej podłogi. Pierwsze, co robię, to biorę w dłonie telefon komórkowy, sprawdzam godzinę, dostałem wiadomość z pytaniem, czy jestem u siebie, czy może pan sukcesu wyjechał do domu swatać się z duchami przeszłości?

Pęcherz jest pełny, a w łazience, siedząc na sedesie, spędzam nieco więcej czasu niż zazwyczaj. Wczorajsza chlorella jeszcze nie działa. TO przychodzi niespodziewanie i nie potrafię powiedzieć, kiedy konkretnie. Lepiej, żeby dzisiaj niż żeby jutro - bo jutro będzie kolejna cegiełka w budowli mojego sukcesu. Ale nie jestem jeszcze najlepszy, właściwie: nie jestem jeszcze choćby dobry.
I naprawdę wolałbym, aby TO nastąpiło dzisiaj.

W kuchni, w kawiarce włoskiej jest jeszcze wczorajsze kawa. Dodają mleka, słodzę, łykam, piję zimną. Taką też lubię i nie ma większego znaczenia, że w samotności. Ma znaczenie tylko ta chwila, gdy mogę usłyszeć ciszę, gdy mogę zobaczyć przez jasne okno śpiew brzydkich wron i gruchanie bezdomnych gołębi. Nie wystarcz mi to. Planuję w głowie grafik dnia, który nie może być dniem bezpańskim i bezużytecznym jak ciężarek do przytrzymywania papieru (Truman Capote kolekcjonował takie i ponoć - jak Colette, ta od Klaudyny, który jest w szkole, która jest w Paryżu, która wychodzi za mąż, która odchodzi, która ma dom - był wielkim znawcą). Tak, zaraz zrobię to, potem to, zjem, to, to, to, może jakaś propozycja nadejdzie. Planując, rozważam też konieczność rozwijania swojego umysłu - tak, by nie było wątpliwości, że nastąpił jakiś rodzaj stagnacji. Należy czytać. Należy pisać. Trenować.

Rzut okiem na nowopowstały blog, który założyła Ania (myślała o tym długo, ale musiało nastąpić coś - musiał nastąpić ktoś - co będzie ostatecznym powodem). Ma styl wspaniały, refleksyjny i wciągający, ale oczywiście nie powiem jej tego dzisiaj i nie powiem jej tego jutro, ponieważ wszelka pochwała może mieć taki skutek, jak zapalenie pierwszego papierosa.

Gdy zjadam suchary bieszczadzkie, niebo staje się pogodne, a świat budzi się łagodny i dobry.

Włosi po czasie

2011-10-18T21:33:00.003+02:00

Czas pochłania jak jasna cholera. Za mało go na siku, pusty żołądek przestaje istnieć. Bo, moi mili, czas to kategoria subiektywna. Pomijam oczywiste oczywistości, obejmujące sekundy, minuty, godziny, dni, tygodnie, miesiące, wieki, ery. Irlandczyk nie spieszy się donikąd, mieszkaniec metropolii goni, goni, planuje, obmyśla w przerwach między szybkim seksem a obowiązkami zawodowymi, co będzie mówił żonie, gdzie spędzi sylwestra. Skandynaw przyjdzie na spotkanie zawsze przed czasem, ponieważ uzna, że tak należy i że jego subiektywny czas jest właściwy. Płomienni Włosi po czasie. To oczywiste.

Coraz częściej, coraz więcej: "proszę pana". Częstotliwość dziennika wzrasta. Otwierają się małe mózgi, gdy oceny zaglądają zza niewidocznych, wirtualnych kratek. Oczka jaśnieją podniecone na wieść, że można pisać na tematy, jakie są w głowach tychże; na swój sposób radują się, słysząc o planach, o szansach, jakie przynoszę ja, możliwościach rodzących się znikąd; tak nagle.

I jeszcze coraz więcej jest propozycji, ofert, próśb - kto nie działa w zespole, jest poza zespołem. To nie jest dobrze widziane. Byle żyć dobrze. I to wszystko pochłania, a czas się kurczy. Są skurczybyki, na których żadna perswazja nie działa, leniuchy, po co język polski do życia? I tak być musi. I życie ma smak i ja chcę to zapamiętać.

2011-10-16T21:04:00.002+02:00

Garnki (takie dwupiętrowe), które dostałem kiedyś w prezencie od koleżanki - zauważyłem - długo trzymają ciepło. W ten sposób obiad mam zawsze dłużej ciepły. Oszczędzam na gazie również też.

D. i R.

2011-09-25T13:44:00.000+02:00

Wczoraj można było zaobserwować, jak nad Tesco słońce pięknie zachodziło. Ostatkiem uwielbienia dla lata ludzie chodzili w koszulkach z krótkimi rękawami, inni w krótkich spodenkach, inni w sandałach jeszcze. Jakby chcieli się nacieszyć błękitem nieba, żółtą kulą, emitującą ciepło, zielenią drzew i w parkach.

Minuty przed północą były urocze. Na imię jej D.; gdy weszła z R., była uśmiechnięta od ucha do ucha, ale teraz gdy to wspominam, to wydaje mi się, że takie porównanie jest dla tej interesującej i wspaniałej osoby troszkę krzywdzące. Czy znacie takich ludzi, którzy są tacy, że pewne utrwalone w naszych głowach porównania, istniejące od wieków frazy są po prostu brzydkie, nieprzystawalne, by posłużyć się nimi dla porównania?

Jej mała dłoń, zęby białe jak kafelki w łazience moich rodziców, głos wspanialszy niż Krystyny Czubówny; otwartość i ciekawość, czy oprowadzisz mnie po waszym mieszkaniu? Mięta - aby zaparzyć.

Naprawdę niewiele osób, które mają w sobie tak wielki urok, które na wejściu potrafią rozkochać, po sekundach oczarować. I to nawet nie ma znaczenia, że to aktorka krakowskiej Groteski, ponieważ jej R. to już coś zupełnie innego. Ależ tak, persona równie interesująca. Tylko inaczej trochę. Naprawdę za rogiem można spotkać interesujących ludzi i to jest takie ludzkie.

Teraz niebo jest błękitne.

Głowa do myślenia

2011-09-19T21:13:00.003+02:00

Jest dobrze. Jest dobrze. Minuty wypełnione mięsem, traktuj to jak chcesz. Odświeżanie wiedzy - i to jest takie interesujące; staję się silniejszy dzięki temu. Pozytywizm to była ciekawa epoka i choć prof. Krzyżanowski na swoim kultowym układzie pionowej i poziomej umieścił ją jako ta jasna, to jednak ma się wrażenie, że dominują tam ciemność i zacofanie. Już raczej romantyzm był jasny - ale zasada musi być zachowana. Bieda, bieda, brud.

Głowy myślące.

Gdy na nich spojrzeć, wszystkie one tak intensywnie pracują, oczka zamyślone, próbujące przypomnieć sobie treści z zeszytu, drapanie się po głowach - aż para idzie im z uszu od takiego wielkiego wysiłku intelektualnego. A gdyby stanąć z tyłu klasy i stamtąd ich obserwować, ich szyje dyskretnie i nieznacznie odwracają się, ich oczka wykonują nieprawdopodobne zerknięcia wstecz - szukając, sprawdzając, gdzie stoi i czy w związku z tym mogą coś tam spisać

Wybitny uczeń spisuje z telefonu komórkowego definicje, które ma wyjaśnić. Siedzi na pierwszej ławce.

Te kaszlnięcia, by zagłuszyć szepty. Żurawie.

Praca u podstaw, wyjaśnij. Więc pisze któryś: "praca do podstawa" jest to...

Inny, w innej: wyjaśnij pojęcie "racjonalizm"; on wyjaśnia "nacjonalizm".

Och, Witoldzie, Witoldzie! Nad tobą tak się wszyscy rozczulają, tak pieszczą, podkochują intelektualnie! Dlaczego? Gombrowiczu!

Może bo z powodu, żeś opisał to, jak jest; a jest niewiesoło i ponuro w głowach nie-humanistów? Może bo z powodu, żeś pisał między słowami, że ten system jest do dupci? Kasia Hall siedzi wysoko tam; co niżej to są woły. Ustawy, ustawy, tak na nas wołają! Pracujecie, pracujecie, wiadomo.

O zagubionych sarnach

2011-09-11T09:06:00.004+02:00

Więc on powiada, że to jest tak, że jest tyle książek, których świat nie odkrył, więc ludzi dużo tracą. Pozamykali się w wąskich wyborach i listach i czytają tylko te, tam zawarte. Że rzadko wychodzą poza. I on jeszcze powiada, że jaka to strata zapomnieć, nie móc odnaleźć przepięknych, znakomitych prób prozatorskich, nie zachęcać siebie do szukania pereł. Postuluje obecność estetów i tych, dla których istotą jest chronienie przed zapomnieniem małych dużych arcydzieł. Potrzebny jest ktoś taki jak Valery Larbaud - francuski znawca literatury (tak, ten, który np. na swój rodziny język przetłumaczył Ulissesa i z czego wielce zadowolony był Joyce), ten bojownik o zapomniane formy, treści.

Milczymy o Oto Pevelu, czeskim Żydzie, który napisał rzecz wspanialszą niż Sklepy cynamonowe (lecz jeśli komuś wydaje się to ciężko możliwe, to niech wektor będzie inny - człowiek o talencie o wiele większym niż talent Brunona Schulza). Mowo o książce o pięknym tytule Śmierć pięknych saren. Zbiór opowiadań, w których główny bohater wspomina swoje tatusia; kontekstem jest wojna, okupacja, wiara w lepsze jutro. Ten tatuś - niemal całkowicie pozbawiony swojej konkretnej charakterystyki - jest jak żywy. Zmaga się z trudem istnienia, doświadcza zupełnie ludzkich namiętności, odnosi sukcesy, przeżywa porażki. Problemy urastają do rangi bólu, ale czas wszystko zmienia. Prowincjonalny świat, świat znajdujący się gdzieś blisko natury staje się magiczny w swojej naturalności.

To talent naprawdę nieodkryty, to arcydzieło nieodkryte. Tylko przy dobrej herbatce, tylko w wygodnym fotelu.

Ota Pavel, Śmierć pięknych saren

ŚwB

2011-09-04T08:24:00.003+02:00

Z największą namiętnością oglądam "Świat według Bundych". Dla wielu jest to jakiś amerykański shit (dla mnie doskonała - powtarzam - doskonała wersja polskiego shitu "Świata według Kiepskich"); mawiają, że humor jest do bani (nie, nie - humor bardzo często jest inteligentny - tyczy zwłaszcza Ala i Bada) i takie tango. Ale wiecie co? Twórcy naprawdę wyśmiewają istniejące w świecie formy, zasady i konteksty. Serial powstawał jakieś 20 lat temu, a dzisiaj, gdy go oglądam, to widzę, jak bardzo ocenia i naszą, polską rzeczywistość - w dużej mierze libertyńską. Mimo że "ŚwB" tak dużo wyśmiewa, to przecież i propaguje istniejące od zawsze wartości. Szukajcie na YouTube Bundych, poważnie pomyślcie co i jak. Najwięcej o świecie mówią bodaj sezony 6 i 8.

A teraz wiersz pochodzący z jednego z odcinków, w którym mowa jest o tym, jak kobiety (tzn. feministki) przejmują władzę nad światem:

moje jaja
jaja
on się kaja
chcąc być ojcem mego jaja

moje jaja
jaja
pójdź do mego jaja

moje jaja
jaja
a nad nogami ziaja

2011-08-30T07:36:00.001+02:00

Podniecenie, które przeplata się ze stresem. Łał! Wow! Och! Jajko skalnej alki

"Amsterdam" Ian McEwan

2011-08-23T19:38:00.040+02:00

Zdaje się, że Anglik, zdobywca Bookera, chciał stworzyć wielki moralitet początku XXI wieku. Nie udało się. Zamiast tego napisał moralitet dwóch, góra trzech dni. Tak to jest, gdy do napisania wartościowej w zamierzeniu powieści zabiera się pisarz, który najlepiej czuje się w małych formach prozatorskich.

Za tę powieść - Amsterdam - Ian McEwan w 1998 roku otrzymał najważniejszą brytyjską nagrodę literacką - Booker Prize. Jego inne powieści - Sobota i Pokuta - zdobyły kolejno inną ważną nagrodę i nominację. Debiutancki tom opowiadań z 1976 roku - First Love, Last Rites - został nagrodzony Somerset Maughan Award. Dużo nominacji, nagród,wiele zaszczytów. Nie wydaje mi się jednak, by ów pisarz zawędrował wysoko i jeszcze wyżej zapisał się w historii literatury angielskiej. A jeśli tak się stanie, to - moim zdaniem - niezasłużenie.

Amsterdam jest powiastką rozpisaną niejako na trzy postaci: nieżyjącą Molly Lane - kochankę wszystkich, Clive'a Linley - cenionego kompozytora muzyki współczesnej, i Vernona Halliday'a - redaktora naczelnego ważnego, angielskiego dziennika. Halliday ma uchronić go przed upadkiem; Linley myśli jak geniusz - wszystko w jego głowie jest doskonale dobraną, idealnie skomponowaną muzyką. A nieżyjąca Molly była ich kochanką, ale też żoną przełożonego naszego red. nacz. - Lane'a.
No i jest jeszcze inna ważna postać - Julian Garmony, konserwatywny polityk, który w zaciszu swojego domu przywdziewa damskie ciuszku - jest bowiem (jak się dowiadujemy) transeksualny.

Co się dzieje?
Halliday publikuje w swojej lewicowej gazecie wstydliwe zdjęcia Garmony'ego, po czym spada na niego fala krytyki; a przy tej okazji mocno poróżnia się z Linley'em. W końcu traci stanowisko i dobre imię; wyjeżdża do Amsterdamu (jest tam też kompozytor, którego najnowsze dzieło okazało się wielką porażką, czego on sam nie może znieść). Obaj dżentelmeni podają sobie zatrute napoje i umierają.

Dopiera na sam koniec okazuje się, że wszystko to - sprawa publikacji zdjęć (które Garmony'emu zrobiła Molly Lane) i prawdopodobne konsekwencje - było intrygą uknutą przez Lane'a. Jego prywatna zemsta, że dzielił łoże z jego żoną.

Zdaje się, że Ian McEwan tą powieścią chciał stworzyć wielki moralitet początku XXI wieku. Nie udało się. Zamiast tego napisał moralitet trzech dni. Nie więcej. I nie ma tu jakiegokolwiek znaczenia, że zdradziłem zakończenie tej pretendującej do wielkich powieści, ponieważ nie o fabułę tak naprawdę tu chodzi, ale o wypływającą z niej McEwanowską myśl. Amsterdam miał być czymś na kształt symbolicznej powiastki; pewnym moralitetem o ludziach, których połączyła wiadoma namiętność. A że miał to być moralitet, świadczy o tym również długość tej powieści - około 170 stron.

Nawet mimo że jest to tylko 170 stron, to powieść McEwana jest bardzo nierówna (i można by nawet wyczuć w niej warsztat bardzo dobrego twórcy małych form prozatorskich - ale nie znakomitego powieściopisarza). Wystarczy bowiem przeczytać początek, a potem koniec - niejednorodność jest ewidentna. Gęste pierwsze rozdziały powoli się rozrzedzają, aż pod koniec powieść staje się - jakby to ująć - szkieletem bez swojego mięsa. Końcowe partie - czy nawet drugą część tej książki - można by porównać do krzywego płota bez sztachet. Tu i ówdzie przedzierają promienie słońca, tu i tam materia jest szczelna, nie przepuszcza promieni. Czuć pewien pośpiech autora, chęć szybkiego zakończenia tej symbolicznej opowiastki o fatum. Bo tak naprawdę o fatum jest to rzecz, o przeznaczeniu, o pięknym upiorze z przeszłości i jego wpływie na los dwójki bohaterów (jak w Szekspirowskich romansach o niezrealizowanych, niespełnionych życiach i miłościach). W pewnym sensie brak tej powieści "swojości", jedyności. A na dodatek jeden z rozdziałów Amsterdamu poświęcony jest rozmyślaniom żony konserwatywnego polityka. Pojawia się ona tak po prostu, niespodziewanie. W taki sposób McEwan tuszuje nieporadność swojej powieści - chce, by wszystko było jasne, dopełnione.

Pisarstwo McEwana nie wyróżnia się niczym wartościowym; trudno nawet mówić o prawdziwej "inności", niepowtarzalności stylu. Ta powieść pachnie inspiracją innymi powieściami i pisarzami, innymi językami, innymi sposobami mówienia o naszej dzisiejszości. McEwan nie wydaje mi się oryginalnym, jedynym w swoim rodzaju, autonomicznym pisarzem, posiadającym swój własny, niepowtarzalny język. Czytasz to - i masz wrażenie, że jest pospolity, zwyczajny, wtórny, niejedyny. Ale, jak sądzę, taki był pomysł: napisać swój moralitet za pomocą najprostszych słów, nieskomplikowanych formuł, oddać najprawdopodobniejszy przepływ myśli swoich bohaterów, ukazać świat, posługując się prostymi opisami. Prostota - charakterystyczna dla najlepszych małych form prozatorskich, nowel, opowiadań - nie zawsze jest najlepsza. Najdobitniej wyraża to niniejsza powieść.

Tę książkę można by zarekomendować słowami: Amsterdam - tak piszą ci, którzy nie potrafią napisać dobrej powieści. Nie polecam.

Lepiej sięgnijcie po Herzoga Saula Bellowa.

Jarmarczne pomrukiwanie albo oni czują klientelę - cz. 2

2011-08-21T20:35:00.006+02:00

Starzy wyjadacze pojawiają się pod koniec trwania jarmarku, a należą do nich starsi antykwariusze, kolekcjonerzy jeżdżący od jarmarku do jarmarku - po całej Europie, przedstawiciele wszelkich profesji, dla których jarmarki staroci do pasjonująca codzienność, i nieustannie obecni handlarze. Starzy wyjadacze znają następującą zasadę: ceny titaniców, krasnoludów, mężów żon, żelazek, sierpów i innych rzeczy przez pierwsze 2-3 godziny są wyższe, a potem, po słabym utargu - już około piątej godziny handlu - niższe, bo sprzedawcy chcą zarobić, więc godzą się na ceny o wiele niższe. Więc teraz wyjadacze kupią to, co chcą taniej. Tak, jak gdy jesteś w Brukseli i chcesz tam znaleźć tę słynną na całym świecie fontannę z siusiającym chłopczykiem - musisz iść za grupą Japończyków, bo oni zawsze tam zamierzają, tak, gdy na jarmarku pojawiają się starzy wyjadacze, to oznacza, że handlarze są już zdesperowani i dają wielkie upusty.

Starzy wyjadacze, tym razem chodzi o nieustannie obecnych antykwariuszy, wiedzą, gdzie się rozłożyć ze swoimi książkami. Nie zaraz przy wejściu na jarmark, ponieważ oni wiedzą, jak myśli klientela. Myśli tak: o, książki; ale przejdźmy się dalej, zobaczymy, co jest w innych miejscach.
I oczywiście tak się dzieje, że klienci w to miejsce już nie wracają, bo: opuszczą jarmark innym wyjściem, zabłądzą, zapominają; a jeśli wracają, to nic nie kupują, bo: już kupili w innych miejscach, nie mają trzecich rąk, by jeszcze coś udźwignąć, w innych miejscach kupili, co chcieli.

Starzy wyjadacze wiedzą też, że na jarmarki przybywa się skoro świt, by móc zająć dogodne miejsce - tam, gdzie jest ławka, na której można usiąść; zająć miejsce, które przez większą część czasu handlowego będzie zacienione.

Istnieje jeszcze pewien odłam starych wyjadaczy - wątpliwi starzy wyjadacze. To ludzie, którzy zawodowo w żaden sposób nie zajmują się książkami, toteż tak naprawdę nie wiedzą, jakie ceny obowiązują na książkowym rynku antykwarycznym. Ich wiedza na temat poszczególnych autorów jest niewątpliwa, znajomość książek również. Wątpliwa natomiast pozostaje strona kuchenna, gdzie się zradzają ceny. Stąd ich wyniosłość i lekceważący stosunek do książkowych handlarzy. Stąd bierze się lekkie sypanie cenami książek już nie tylko używanych ale i nowych. Podważanie kompetencji ludzi, którzy w branży siedzą kilka lat. Wątpliwi starzy wyjadacze to dupki, taka kategoria człowieka, którego należy umieścić w szkole podstawowej, gdzie dzieciom mówi się, że istnieją nadawca i odbiorca; gdzie uczą się podstawowych zwrotów, jakże teraz niepopularnych, trudnych do wypowiedzenia - dziękuję, do wiedzenia, przepraszam.

Ale starzy wyjadacze to ludzie, od których można się wiele nauczyć. Choćby zatrzymując się na moment i przysłuchując jarmarcznemu pomrukiwaniu. I wyobrażając siebie, jak wyglądają dzieci lub rodzice jarmarcznych handlarzy, ich mieszkania, ich życie, ich historie.

Jarmarczne pomrukiwanie albo (o żonie męża) ma pan ładną córkę - cz. 1

2011-08-21T19:56:00.006+02:00

Znaszli te klimaty jarmarczne, gdzie o ludziach tam stojących impertynenci i głupcy mówią: baby-przekupki, wieśniaki, biedaki, lud prosty; gdzie spasione ważniaki w rękach w kieszeniach przechadzają się pomiędzy stoiskami z wyrazem twarzy takim, jakby posiedli wiedzę całego świata, a wszyscy inni to tylko malutcy gimnazjaliści? Choć pomiędzy tymi zadufanymi dupkami pachnącymi drogimi perfumami, noszącymi drogie okulary, myślącymi o sobie Bóg jeden wie co, można znaleźć empatię, kulturę, podstawowy szacunek. Dosyć to trudne, choć warto czekać na takich ludzi. Ale nie o tym ma traktować ten wpis, lecz bardziej o jarmarcznych dysputach znawców swoich tematów.

Kolekcjonerzy znaczków i odznaczeń przedwojennych rozmawiają z ludźmi po fachu, przekonując do swoich racji, dyskutują o historii, podają fakty, wypływające ze zdobytej wiedzy.

Sprzedawcy, oferujący stare, przedpotopowe żelazka, sierpy, krasnoludzkie tasaki, biżuterię wydobytą z zatopionego Titanica, dyskutują z innymi sprzedawcami, których skóra jest spalona słońcem.

Naprzeciw siebie - ale po dwóch stronach chodnika - siedzą mężczyźni, próbujący sprzedać obrazy z bitwami napoleońskimi. Rzecz jasna, to konkurenci, a konkurencja nienawidzi, jak przeciwnik zdobywa zainteresowanie. Zaradzanie jest najprostsze - słowne nawoływanie, że jego obraz jest wypłowiały, że można przyjrzeć się mu, podnosząc do góry, pod słońce - że wtedy można dostrzec, jak przebijają promienie światła; i że ten obraz jest nic niewarty, a mój z kolei, niech pani sama popatrzy...

Stali jarmarczanie zachęcają potencjalnych klientów, mówiąc do mężów żon: ma pan piękną córkę. Komplement polega na daniu żonie męża młodości. Ale ponieważ szklanka jest do połowy pełna, a do połowy pusta, to "ma pan piękną córkę" oznacza też dodanie lat mężowi swojej żony. Mężowie zazwyczaj milczą.

Sprzedawca książek podchodzi do innego sprzedawcy książek, gdzie pyta o cenę i natychmiast, nie dając czasu na odpowiedź, przechodzi do omawiania antykwarycznej wartości książki. Książki konkurencji mają - co oczywiste - niższą wartość, a zdyskredytowanie człowieka jest konieczne, ponieważ każdy się zna na książkach najlepiej.

Pies się odnalazł

2011-08-19T12:29:00.006+02:00

Noc była gorąca i duszna, ale bez komarów. Czarna jak sumienie faszysty, jak wnętrze kota (to z Sergiusza Piaseckiego). Okna były otwarte, ale przeciąg nie wytworzył się, ponieważ na zewnątrz było tak bezwietrznie, że można by grać w badmintona. W jednym z sąsiednich mieszkań paliło się światło, więc można było dostrzec ludzi, zielone ściany, fragment łóżka i jak ludzie chodzą, podpalają papierosy.

Późna pora, poświata księżyca, słyszenie bzyczenia komarów i much, które nie mogły zasnąć, słyszenie, jak małe robaczki wędrują po śmieciach znajdujących się w dwóch zielonych kontenerach - to wszystko tworzyło niezłą oprawę do poszukiwań aluminium, czegoś, co jeszcze nadaje się do zjedzenia, szczęścia. Przychodzono pojedynczo do zielonych kontenerów, grzebano, charakterystyczny szelest. Wskutek nie znalezienie niczego - odchodzono. Metafizyka tej nocy była niepodważalna.

ciepło duszno przykryć się w łóżku to źle odkryć się niedobrze

O godzinie bardzo późnej lub bardzo wczesnej - ale raczej tej pierwszej, gdyż jeszcze nie dniało - ciszę osiedla, sen spokojny i delikatny jak pocałunek mamusi przerwał pies, który się odnalazł. Szczęśliwie powrócił skądś i nieważne skąd - ważne, że powrócił, bo było to początkiem dziwacznych wydarzeń tego ciepłego czasu bez komarów wewnątrz, z muchami na zewnątrz. Pies chciał wejść do środka kamienicy, jednakże drzwi były zamknięte. Najpierw napierał całym swoim czarnym ciałem, potem drapał łapami. To było do zniesienia. Gorsze jednak niż samo dzwonienie budziki np. o godzinie 4 rano - wiadomo, budzik budzi agresję i nie chce się wstać - było jego wycie. Drapał i wył, bo chciał wejść do środka, do swoich właścicieli.

Wycie jest gorsze niż szczekanie czy choćby słuchanie brzmienia Kazimiery Sz.

Wył, piszczał, drapał, uderzał łapami w drewniane drzwi, a jego głos rozchodził się gładko - znakomita fonia tu - po całej okolicy. Całej okolicy. Wpadał do mieszkań wszystkich, a okna wszystkich mieszkań były otwarte. Ludzie! Wył, poszczekiwał, piszczał. I tak przez ponad godzinę.

Ktoś rzucił jajkiem albo cegłą w jego kierunku, by się zamknął. Zamknął się na chwilę, po czym powrócił do swojego nocnego koncertu.

Ktoś warknął przez okno do niego jak do kota - psiiiiik! Umilkł na krótką chwilę.

Ktoś rzucił w jego kierunku vedełem. A ten skurczybyk podniósł je, przycisnął guziczek reject i schował za pazuchą wyplutą kasetę. Nie wiadomo, jaki był tytuł filmu. Potem ktoś - gdy pies, który powrócił i nie mógł wejść do swoich właścicieli - spuścił na niego fortepian. Upadł delikatnie jak piórko nieopodal prawej łapy wyjącego psa. Tylko kant nieco się obił o twardy grunt kostki brukowej. Pies powąchał fortepian, obszedł go, uniósł tylną łapę i oddał nań urynę, po czym ułożył przednie łapy na klawiszach i zagrał 9. symfonię Beethovena. To była pieszczota dla śpiochów, mieszkańców. Acz nieco fałszował.

Młoda kobieta - wyglądająca na 50 lat, ale z pewnością miała jakieś 30-20 - wychyliła przez okno swoją kwadratową głowę i krzyknęła, by zagrał coś mocniejszego, coś bardziej kompatybilnego z obecną sytuacją, coś mrocznego, ale pozostawiającego nadzieję, trzeźwego, ale z odrobiną natręctwa, robaczków i kawioru. Więc pies uderzył w klawisze i zagrał "Dziwny jest ten świat".

Ciekawa interpretacja, za która zebrał owacje na stojąco. Potem ukłonił się grzecznie, włożył łapę do kieszeni, gdzie wymacał ciepły klucz do swojej drzwi. Otworzył je, wszedł do środka.

Niegdysiejsza bura burza od boru i jak bór dudni piorun (rzucili na wodę złocisty kij)

2011-08-18T09:06:00.004+02:00

Oto jest mój film krótkometrażowy; jego tytuł: jak w tytule posta tego.

Ciężki dzień głodnego człowieka

2011-08-17T22:38:00.004+02:00

Och, co za zły dzień. Ale nie będę nikogo karmił opowieścią o owym złym dniu, ponieważ nie chcę, aby ktokolwiek poczuł się przygnębiony i, czytając to, postanowił popełnić harakiri i sepuku. Więc może ograniczę się do końcówki dnia, kiedy to wracałem do domu czymś, co się nazywa tramwaj. Nie uświadczysz takiego pojazdu w Białymstoku, Suwałkach, Potaszni, Szypliszkach, Zaboryszkach, Raczkach, Sokółce, Augustowie, Dąbrowie Białostockiej, Hajnówce i w kilku innych miejscach w Polsce północno-wschodniej. Więc, jak powiedziałem, nie będę nikogo karmił tymi opowieściami, bo sam byłem głodny.

Oczywiście przyjechał z opóźnieniem. Otworzyły się paszcza, w które weszliśmy my - pasażerowie. Kto był pierwszy, ten znalazł miejsce siedzące; ja byłem w czołówce. Plastikowy fotel był niewygodny - na tyle niewygodny, że trudno się na nim spało, a chcę zaznaczyć, że jestem niewątpliwym mistrzem spania w tramwajach. Nie jest to całkiem proste, jakby się wydawało - zakręty uruchamiają wyraźną siłę odśrodkową, więc śpiąc trzeba potrafić zachować jakąś równowagę.

Nawet nie chciało mi się czytać, a miałem w torbie do czytania: Amsterdam Iana McEwana, Rowerem i pieszo przez czarny ląd Kazimierza Nowaka, sprzedaż nieudokumentowaną, numer konta mojego Urzędu Skarbowego.

Usiadły przede mną dwie dziewczyny w miniówach, którym wydawało się, że wyglądają atrakcyjnie. Jak na moje oko wyglądały pospolicie, jakby szły do kościoła, gdzie zajęłyby miejsca w pierwszym rzędzie. Rozmawiały ze sobą o paznokciach, Marcinie i że jest niewygodnie w tym tramwaju. Próbowałem spać.

Na którym z przystanków do tramwaju weszło 5 chłopaczków w wieku podstawówkowym. Z prób mojego zaśnięcia przebudził mnie ich smród. Byli brudni, zaniedbani, poetyka brudnego paznokcia, estetyku szkolnych "kurwa", "rozpierdolić", "spierdalaj". Byli trochę jak wulgarne małpy. Potem usiedli na schodkach tramwaju, blokują w ten sposób wyjście. Potem, na innym przystanku rękami przyblokowali drzwi - w ten sposób, że nie mogły się zamknąć - co doprowadziło do tego, że nawet maszynistka, która zupełnie zatrzymała tramwaj, nie mogła ich domknąć. A trzeba dodać, że przyszła z potężnym metalowym prętem. Wyglądała na dość wkurzoną tym faktem - 5 pachnących chłopaczków wyraźnie się jej zlękło. Zamilkli nagle, struchleli.

Maszynistce oczywiście nie udało się naprawić drzwi, które oni popsuli - więc wszyscy pasażerowie wkurwieni na tych bachorów, a równocześnie na tyle kulturalni, że nie zwrócili im uwagi. Wszyscy mieliśmy opuścić ten wagon i przesiąść się do pierwszego, który - jak się nietrudno domyślić - załadowany był ludźmi. Wcisnęliśmy się. Tamtych 5 chłopaczków też. I znowu byli małpami, niektórzy pasażerowie zatykali nosy, odwracali głowy. Ich koszulki, spodenki, ciała, ich wszystko, co do nich należało - było brudne. Wiem najlepiej, wdychałem powietrze istniejące wokół nich.

Zdenerwowana maszynistka ruszyła. Ja byłem głodny.

Oni wysiedli. Tak sami jak większa część pasażerów, a ja jechałem dalej.

Stanąłem wygodnie, opierałem się o żółtą poręcz, gdy odwrócił się do mnie inny pachniś - mężczyzna starszy, brudny, włosy pozlepiane, czapeczka; wyglądał jak poddany doskonałej stylizacji aktor gównianego filmu produkcji amerykańskiej, w którym główny bohater przemierza mroczne miejsca Harlemu albo Bronxu, mijając abnegatów rozgrzewających się przy palonych śmieciach. Odwrócił się do mnie, palcem pokazał skórę na swoim czole i zapytał: "Czy za darmo?". Powiedziałem: "Proszę?". On: "Nikt dzisiaj nie zrobi nic za darmo. Nikt i nic. Trzeba zapłacić". Potem zapytał, która godzina, a potem powiedział: "Ja mam chyba dziurę w mózgu i dlatego mam słabą pamięć. Ona ulatuje. Nie ma nic za darmo. Nikt nic nie zrobi. Oni to biorą potężne pieniądze".

Gdy zwolniło się miejsce, wcisnął się zgrabnie na plastikowy fotel. Potem jeszcze zaobserwowałem, jak przy ostrym zakręcie w prawą stroną z kolan zsunęła mu się torba na podłogę. Było w niej coś dziwnego i wprawdzie nie wiem, co to takiego, ale wyglądało mi na placek ziemniaczany albo rozgniecioną bułeczkę z budyniem.

Na następnym przystanku, na którym ten człowiek z Bronxu nie wysiadł, wszedł do tramwaju człowiek z niedźwiedziem. Jak na moje oko to ważył jakieś 120 kilogramów, a niedźwiedź coś koło 800. Taki gryzzli. Usadził swoją włochatą dupę na dwóch plastikowych fotelach i z ciekawością patrzył na postępujący mrok, bezpańskie psy, w których zapewne widział swoją kolację, koty - jako deser, drzewa i osuwające się z kamienic cegły. Zupełnie niespodziewanie dla wszystkich pasażerów niedźwiedź wstał, wyciągnął swoją plakietkę i powiedział głośno: "Proszę przygotować bileciki do kontroli".

Zadrżeli ci, co nie mieli biletów, wszyscy inni albo powyskakiwali przez okna, albo przygotowali swoje bilety.

Mężczyzna w średnim wieku, ubrany na biało, w czarnych butach i przepasany czarnym paskiem, nie miał. Zaczęła się rozmowa i przekonywanie, że zgubił, że miał na pewno, nie może znaleźć. To gryzzli na to, że "poproszę dowód osobisty". Gapowicz nie posiadał takiego dokumentu. Od słowa do słowa. Coraz surowiej i ostrzej. Posypały się wulgaryzmy. W końcu niedźwiedź gryzzli zjadł go.

I jak tu mówić o dobrym zakończeniu dnia? Objadać się na oczach głodnego mnie.

Ponarzekam, choć wcale nie chcę

2011-08-04T08:17:00.004+02:00

Wiecie co? Życie to nie je bajka.

Suma 'nie' i 'bajka' daje jakąś tam treść, a Marilyn Manson kiedyś powiedział, że Ziemia nie krąży wokół Słońca, tylko wokół gigantycznego, kosmicznego fiuta. Głupcem jest ten, kto wyobraża w tej chwili konstelację układającą się w kształt fallusa albo planetę przyjmującą taki kształt, a potem drogę mleczną. Tu chodzi o to, że w życiu idzie o seks i że seks jest centralną myślą ludzi. Wokół niego wszystko się dokonuje, a wszyscy wtrącają coś, co się z nim łączy. Głupcem jest też, kto traktuje to dosłownie, niemniej wspomniane słowo na 's' to dominanta, nieustanne wtrącenia, wspólny mianownik dla polityków, działaczy, organizacji, stowarzyszeń itp. I właściwie wychodzi, że dla nich tak - życie to je bajka, ale dla wszystkich innych, dla tych, którzy prowadzą swoje małe życia daleko od medialnej kreacji rzeczywistości, nie jest do śmiechu.

Sezon ogórkowy, więc trzeba czymś wypełnić lukę. Na pierwszy plan wchodzą: przygotowanie do październikowych wyborów, tragedia smoleńska (niech Bóg ma w swojej opiece tamtą niepełną setkę), konieczność odrzucenia ustawy antyaborcyjnej, norweski horror. Jakby nie było nic innego, co jest dla obywateli ważne; nieustanne trucie głów powyższymi tematami; wkładanie w mózgi, jak należy patrzeć, rozumieć i interpretować. Cztery tematy zdominowały wszystko. Okazuje się przeto, że dla Polski najważniejsze są liberalizacja prawa do aborcji i wprowadzenie ustawy o związkach partnerskich. Rzeczy, które dotyczą raptem kilku procent naszego społeczeństwa - a nawet, jeśli kiedyś powyższe ustawy wejdą w życie, to - domyślam się - skorzysta z nich kilka razy mniej zainteresowanych, niż dzisiaj zapowiadają to hipokryci z SLD i wszelkie stowarzyszenia i organizacje, które szczerze obserwuję i życzę im jak najlepiej. Czemu tak myślę? Ponieważ historia lubi się powtarzać, a w naszym kraju taka zasada jest tak pewna, jak to że dwa plus dwa razy dwa równa się sześć (tak, tak, najpierw mnożymy, potem dodajemy).
Angielskie krzykaczki wnosiły, że około 250 tysięcy obywatelek korzysta z tak zwanej turystyki aborcyjnej, a gdy rząd zliberalizował ustawę, którą najbardziej były zainteresowane feministki, to okazało się, że rocznie aborcji dokonuje jakieś... 50 tysięcy Angielek.

I w naszym kraju nie może być tak, że nikt nie przesadza.

Pięknie brzmiące słowa z ust wielkich znakomitości lewicy (oto Napieralski zaprasza tv, by pokazała Polakom, jak to on na jednym z targowisk rozdaje jabłka; ludzie! to jest po prostu żałosne!!!), dyskusje, komu na liście dać 'jedynkę', komu kolejne miejsce (wiecie, że z jednej z list wspomnianego SLD startuje słynna Alicja T.?), naprędce czytane w Sejmie ustawy, by pozyskać wyborców (co równocześnie oznacza dawanie nadziei ludziom, którzy są tym najszczerzej zainteresowani).

Na tym trwającym dzisiaj podłożu dokonują się rzeczy tak śmieszne, że trzeba być głupcem, by nie zauważyć, jak politycy nas dymają. Jak mamią, zajmują pierdołami, nie mają ludziom do zaproponowania nic ważnego, a te partie, które mówią o konieczności poprawy stanu w dziedzinie takiej i takiej (bliskiej życiu), nie są dopuszczane do głosu - w każdym razie telewizja ich nie pokazuje, prasa nie pisze - a jak pisze, to tylko źle. Bo w głowie mi się nie mieści, jak liberalizacja ustawy aborcyjnej (sorry, ludzie, nie mam żadnej manii na tym punkcie, ale ten przykład jest doskonały) ma poprawić życie Polaków? Co wnosi w nasze życie nazywanie Breivika chrześcijańskim fundamentalistą (widzieliście, jak paradował w koszulce z symbolem pogańskim?).

Bilety miesięczne podrożały! Cena prądu ma wzrosnąć! Cena żywności poszła w górę! Cukier drogi jak jasna cholera. Zarobki dziennikarzy prasy lokalnej tak niskie, że sądzę, że nawet Al Bundy jako sprzedawca butów zarabiał więcej. Ceny książek w górę! Czemu nikt nie mówi o potrzebie wspomagania małej i średniej przedsiębiorczości? O monolopolizowaniu lokalnych rynków energetycznych i cenach za energię tak ogromnych, że to się w głowie nie mieści!? O biurokracji, która naprawdę utrudnia szybkie i sprawne otrzymywanie potrzebnych pozwoleń. Czy to nie są główne zagadnienia i problemy, z jakimi muszą zmagać się obywatele?

Och, ponarzekałem, choć wcale nie chciałem.

2011-08-03T19:01:00.001+02:00

B. Klich: "Nie poślę polskich wojsk do Sudanu, bo tam jest niebezpiecznie"

Saul Bellow "Herzog"

2011-08-03T16:45:00.004+02:00

Oto powieść znakomita, przepiękna i pyszna. Nieco refleksyjna, ale nie melancholijna. Herzog to literacka próba naprawdę wysokich lotów.

Saul Bellow - amerykański pisarz żydowskiego pochodzenia, noblista z 1976 roku - napisał ją 47 lat temu. Ale nie ma to znaczenia kiedy. Jak też nie ma znaczenia, że główny bohater - Moses Herzog - jest żydowskim profesorem - Bellow nie wysnuwa żadnych roszczeń za realne zło, jakie zdarzyło się Żydom; w książce nie potępia świata, nie krytykuje go; nie predestynuje nikogo, żadnej nacji. W tym sensie jego powieść jest powieścią mądrą i dojrzałą - a przecież jedno i drugie nie zawsze idą w parze.

Herzog ma za sobą dwa nieudane małżeństwa, a teraz spotyka się z inną kobietą. Ma dwoje dzieci, a z Madeleine - byłą, drugą żoną - spiera się o możliwość widywania się z ich maleńką June. Ma rodzinę, która go kocha, choć on sam nie utrzymuje z nią permanentnego kontaktu. Ponad to wiele czasu poświęcał na pisanie swojego monumentalnego, akademickiego dzieła o chrześcijaństwie i romantyzmie; nieustannie też pisze listy - do innych uczonych, do polityków, duchownych, filozofów, do Boga, do przyjaciół. Właściwie to ogarnięty jest manią pisania listów - a tych przecież nigdy nie wyśle. Ale to bardzo ważny akt w jego nieustannie wycofanym życiu - zastępuje realne rozmowy, których z nikim nie może przeprowadzić, ponieważ nikt go nie rozumie. W tym akcie znajduje pewien azyl, ujście dla swoich spostrzeżeń, które koniecznie chce upamiętnić.
Niewiele się tu dzieje w płaszczyźnie faktycznego dziania się. Nieustanne przemyślenia, retrospekcje, trochę rozmów z ludźmi, kilka odwiedzin bliskich mu miejsc, wstydliwa wizyta na komisariacie policji, czuła spotkanie z córeczką.

Herzog jest studium samotności, niezrozumienia, wyobcowania. Bohater obija się o twarde krawędzie rzeczywistości, a wszystko tłumaczy w charakterystyczny dla siebie sposób - poprzez filozofię, poprzez naukę; poprzez tolerancję, szacunek i miłość dla drugiego człowieka. Jest tu kontrast - i z tego kontrastu wyłania się cała problematyka książki. Jest społeczeństwo, które żyje swoim życiem; jest człowiek, który żyje swoim życiem i zasadniczo nie istnieje nic, co odróżnia go od innych. To może tylko nieco odwrotny sposób patrzenia na świat; to może idealizm tkwiący w Herzogu i jego wiara w człowieka; to w końcu może wielka wrażliwość Herzoga. Wszystko co w materialistycznym świecie zdominowało pożądanie ludzkie. Suma tych cech wypycha głównego bohatera jakby poza powszechnie pojmowaną normalność. Ale przecież - jeśli przyjrzymy się Herzogowi - nie znajdziemy w nim myśli samobójczych, planów zamordowania kogokolwiek (tutaj Bellow puszcza do czytelnika oko i - szanowni czytelnicy - nie dajcie się zwieźć), spiskowej teorii świata. Przeto istnieją w Herzogu takie uczucia jak tolerancja, szacunek i miłość dla drugiego człowieka. Umiejętność tłumaczenia jego zachowania - przez pryzmat filozofii.

Ale przecież ta wielka miłość i przeogromna tolerancja czynią go postacią nieco beznadziejną i bezradną. Zdaje się, że szanowany w swoim świecie profesor nie może pozwolić na jakikolwiek akt agresji, użycia siły, choćby na przekleństwa - bo jest przecież dżentelmenem. Wyrasta to przecież z jego silnej kultury istnienia i głębokiego niezrozumienia, że ukazywanie złości nikogo nie czyni chłopakiem stajennym, impertynentem. Nieustanna powściągliwość, nieustanne tłumienie złych emocji może i mieszczą się w elegancji i mądrości życia, ale z pewnością nie muszą być korzystne dla dobrego samopoczucia psychicznego. Herzog swoim postępowaniem udowadnia, że jeśli jesteś zbyt dobry dla innych, to ci inni niekoniecznie odwzajemnią się tym samym. Że odpowiedzią na dobroć istnienia bywa głębokie rozczarowanie, jakie przynoszą ludzie - nawet ci najbliżsi. Jedyne prawdziwe ukojenie i pomoc można znaleźć jednak w rodzinie.

2011-07-25T22:05:00.002+02:00

To, że nic nowego się nie ukazuje, nie oznacza, że mnie nie ma. Ja jestem, jestem, a nie piszę tylko dlatego, że - zapewne trudno się domyślić - mi się nie chce.

Bezwstydne łamanie granic

2011-07-08T22:03:00.001+02:00

Piętnowanie płciowych stereotypów kulturowych i przekraczanie granic cielesności to treść choreografii stworzonej przez Compagnie Pal Frenak. Widowisko tego zespołu to spektakl pełen pasji, porywający, a nawet nieco bezwstydny.

Porywający „The hidden man” zaprezentowała grupa znakomitego choreografa Pala Frenaka – założona w 1988 roku w Paryżu. Później jeszcze Frenak uzupełnił ją o tancerzy z Budapesztu (skąd zresztą sam pochodzi). W takim składzie – francusko-węgierskim – funkcjonuje do dzisiaj, dając występy w całej Europie i poza jej granicami. Mogli się o tym przekonać i widzowie w Bytomiu dwa lata temu (podczas Międzynarodowej Konferencji Tańca Współczesnego). Zaproponowany wtedy spektakl „Intime” był enigmatycznym widowiskiem o płynności bytu ludzkiego i niekonkretności płci.

Choreografię „The hidden man”, którą Compagnie Pal Frenak zagrała na tegorocznej Konferencji (2 lipca), można by określić jako pełna pasji, porywająca i nieco bezwstydna. Bezwstydna – a to z powodu sposobu prezentacji męskiego ciała. Trzej tancerze – z ochraniaczami na kolanach i ubrani w czarne bokserki – wykonują energiczne, cyrkowe akrobacje na linach. Później w gęstym półmroku pojawiają się całkowicie nadzy, prezentując swoje pośladki. I choć widzowie śmieją się na widok przyklejonych do nich kawałków czarnej taśmy, to przecież mieści się w tym jawne piętnowanie stereotypów dotyczących męskiej cielesności. A odbywa się ono cały czas. I wtedy, gdy tancerze – mając w ustach dziecięce smoczki – napinają mięśnie jak kulturyści; jak i wtedy, gdy na planie drugim pojawia się tancerz ubrany w białą suknię baletową i kontrastujące z nią czarne buty. Kilkanaście sekund jego tańca to wymowny i bodaj najbardziej charakterystyczny fragment „The hidden man”.

Istotną cechą spektaklu jest mądre wykorzystanie przestrzeni scenicznej. Żywy jest plan pierwszy, na którym wykonywane są akrobatyczne figury, jak również drugi, a nawet niejasno nakreślony plan trzeci. Takie rozłożenie ciężaru widowiska czyni go poważnym i solidnym. Dodatkowo wzmacnia to precyzyjnie dobrana muzyka – dudniąca i niepokojąca, innym razem refleksyjna, bardzo spokojna. W takiej właśnie oprawie nieustannie dokonuje się wysiłek odkrywania „ukrytego człowieka”.

„The hidden man” to spektakl o przekraczaniu mocno zakodowanych granic cielesności. O wyzwoleniu się z lin, które ciasno wikłają człowieka w kulturową konkretność i oczywistość płciową. Widowisko Compagnie Pal Frenak porywa, intryguje, zadziwia. To niezaprzeczalnie wartościowa propozycja tegorocznej Konferencji.

2011-07-06T18:47:00.001+02:00

Jak na Kayah to ten najnowszy kawałek jest zdumiewająco znakomity, że aż chce się tańczyć:

http://www.youtube.com/watch?v=pJEk5WbPZww

Hmm. Kayah? Hmm. To naprawdę dziwne. Zaskakujące to.

Homo sapiens i woda w pisuarze

2011-06-30T11:52:00.001+02:00

Pomyślcie sobie, że chcecie założyć własną działalność gospodarczą. Taką malutką - swoją własną - gdzieś na przykład w centrum miasta. Po uporaniu się z umową wręczoną przez biuro nieruchomości lub – częściej i nawet taniej – bezpośrednio przez wynajmującego - umową, która reguluje wszystko tak, by było to korzystne przede wszystkim dla niego - przychodzi czas na załatwienie formalności, które można określić jako pieprzona biurokracja. Wpis do ewidencji działalności gospodarczej (konia rzędem temu, kto bez błędu za pierwszym razem właściwie wypełni taki wniosek), uzyskanie REGONu w Urzędzie Statystycznym, poinformowanie Urzędu Skarbowego o wybranym opodatkowaniu (i niech nikt nie pomyśli, że istnieje coś takiego jak całkowita dowolność wyboru rodzaju opodatkowania – wszystko regulują (czytajcie: nakazują) odpowiednie przypisy – a opodatkować się musicie – nawet, jeśli chcecie sprzedawać pirackie płyty albo dilda wielkości marchewek lub wiertarek ciumciających (bo inaczej narażacie Skarb Państwa na straty), zgłoszenie siebie i pracowników do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (tutaj tylko: płać i płacz) – oto jest właśnie pieprzona biurokracja. Choć dzisiaj jest wielkie ułatwienie o nazwie jednego okienka, co oznacza, że Urząd Miasta sam przesyła dokumenty do Urzędu Statystycznego i Skarbowego (choć do tego drugiego i tak trzeba się przejść).

Oczywiście, pozostają do załatwienia takie sprawy jak doprowadzenie prądu i wody – jeśli mediów takowych nie ma. I tu wizyty w energetyce i sklepach specjalistycznych. Umowy z hurtowniami albo dostawcami. Pomyślcie również, że w tym czasie, gdy już macie wpis do ewidencji działalności gospodarczej, stajecie się bardzo ważni. Oto każdego dnia – przez jakiś tydzień – rozbrzmiewają dzwonki telefonu. Odzywa się sympatyczny głos kobiety lub mężczyzny i wszyscy oni chcą wam pomóc – a to, chcą prowadzić księgi rachunkowe (przecież prawo w Polsce zmienia się co roku i nie sposób nad tym wszystkim zapanować, więc najlepszym rozwiązaniem jest powierzenie prowadzenia ksiąg biuru rachunkowemu – taką treść najczęściej można usłyszeć z ust przesympatycznej pani o głosie anioła lub elfa), a to namawiają na założenie konta w banku i tak serdecznie namawiają na osobiste spotkanie (jest dużym ułatwieniem dla przedsiębiorcy posiadanie odrębnego konta firmowego, a poza tym – to też na pewno usłyszycie w słuchawce – banki, widząc historię konta, łatwiej udzielają kredytów – wszystko to i o wiele, wiele więcej dokładnie wyjaśnią wam pięknie pachnący i mobilni pracownicy banków i elegancko ubrane pracowniczki tychże), a to chętnie zajmą się reklamą, a nawet tworzeniem strony internetowej. Tak, tak, oto jest wasze pięć minut w życiu – pomyślcie, że staniecie się baaaardzo ważni, hołubieni. Choć, jak sądzę, niektórzy krytykanci dostrzegą w tym fakt, że wszystkie te firmy tak hojnie zabiegające o wasze względy chcą się dobrać do waszych portfeli (a w tych portfelach bardziej niż kiedykolwiek wcześniej łatwo dostrzeżecie upływającą jak woda w pisuarach waszą gotówkę, którą trzeba wydać na towarowanie, meblowanie, malowanie, zakładanie siatki, podmurowanie, kupienie umywalki, kasy fiskalnej, księgi rachunkowej, wyrobienie pieczątki, wizytówek, papieru toaletowego, detergentów, opłacenie wywozu nieczystości, wywozu śmieci, mediów aż ostatecznie pistoletu, aby strzelić sobie w łeb).

I pomyślcie sobie, że nieuchronnie przychodzi czas na przygotowanie reklamy, bo reklama – jak to powtarzają studenci Reklamy – to dźwignia handlu. Szyldy (może podświetlane?), banery, ulotki i inne – jeśli macie wyobraźnię, to wiele tego innego. I pomyślcie sobie, że wasi zaufani przyjaciele, którzy deklarują chęć pomocy, nagle nie mogą się pojawić, popracować nad projektem na przykład szyldu, bo mają pracę, chłopak ich rzucił, mają remont mieszkania, idą na imprezę – paleta tłumaczeń jest szersza niż barw i na pewno ją znacie – sami takie wyjaśnienie stosowaliście po wcześniejszej deklaracji gorącej pomocy. No i chyba najrozsądniejszym byłoby udać się do agencji reklamowej (pamiętacie rozkoszny głos którejś z pracowniczek rozlegający się w słuchawkach waszych telefonów?). Tamtejsi pracownicy na pewno nie idą na imprezy, nie remontują mieszkania i chłopaki ich nie rzucili. W miarę szybko, profesjonalnie i jako tako tanio.

I pomyślcie sobie, że widzicie samotny słup nieopodal lokalu, w którym będziecie prowadzili swoją działalność gospodarczą – że jest najbardziej odpowiedni do zamieszczenia tam swojego szyldu nawołującego potencjalnych klientów do wstąpienia do waszej firmy. Szyld musi, po prostu misi tam wisieć, ale – załóżmy nie należy do miasta, tylko do na przykład Tramwajów S.A. Tak więc udajcie się do siedziby tej firmy (ale przecież zawsze można zawiesić tam ten szyld bez jakiejkolwiek zgody – na dziko; oj, nie, nie! jesteście przecież praworządnymi obywatelami tego kraju, sumiennie płacącymi podatki i najlepiej określiłyby was słowa: prawo i sprawiedliwość – tylko nie mylić z aktualną opozycją rządową). I wyobraźcie sobie, że tam dowiadujecie się, że trzeba im dostarczyć zdjęcie (a najlepiej nawet dwa zdjęcia) tego słupa, który niewątpliwie należy do Tramwajów S.A., szkic tegoż i jeszcze podanie z prośbą o udostępnienie miejsca tam. Bo te dokumenty muszą być przesłane dalej, gdzieś wyżej, gdzie podjęta będzie decyzja. A to, oczywiście, potrwa trochę – może tydzień, może mniej (choć to rzadkość). Jak to przystało na poważną firmę, do której zgłasza się taki maleńki przedsiębiorca jak wy, firma przesyła potwierdzenie, swoją zgodę – kilkustronicowy dokument z pieczątkami, podpisami prezesów, wiceprezesów, dyrektorów, specjalistów ds. uzgodnień technicznych, specjalistów ds. promocji i reklamy z wyszczegółowioną instrukcją, jak montować szyld i jaki on być może, a jaki nie. Oczywiście, ma to swoją nazwę: DZIERŻAWA POWIERZCHNI NA SŁUPIE. Na jednej ze stron zapoznacie się zatem z warunkami technicznymi mocowania reklam na konstrukcjach wsporczych Tramwajów S.A., m.in.:

- że przy wykonywaniu robót montażowych i eksploatacyjnych przy tablicy informacyjnej obowiązują zasady określone z „Instrukcji BHP przy sieci trakcyjnej”;

- że projekt mocowania tablicy informacyjnej do konstrukcji wsporczej należy uzgodnić z Rejonem nr 2 (oznacza to, że gdy będziecie montowali swój szyld, to przyjdzie pan z Rejonu nr 2, który będzie to obserwował, i oczywiście będzie to kosztowało – mniej więcej – z przewagą na więcej – 100 złotych);

- że tablica informacyjna nie może m.in. naruszać skrajni dla innych użytkowników drogi;

- że treści na niej zawarte będą zgodne z obowiązującym prawem i obyczajami oraz że nie będą naruszać uczuć i godności innych ludzi.

Ale nie pomyślcie, że jest to już gotowa umowa. Och, nie. Ostateczna umowa będzie przygotowana po waszym zaakceptowaniu warunków opisanych w wyżej podanym dokumencie z pieczątkami dyrektorów i specjalistów do spraw kilku. Wtedy też – jeszcze przed podpisaniem umowy, dowiecie się, ile będziecie płacili za taką reklamę. Cennik jest twardy: reklama o powierzchni powyżej metra kwadratowego kosztuje jakieś 100 złotych miesięcznie. Zatem zróbcie reklamę mniejszą, by płacić mniej – ale nie na tyle małą, by żaden przechodzień jej nie zauważył.

I jeśli pomyślicie sobie, że to już koniec, to lepiej tak nie myślcie – jesteście przecież homo sapiens, ludźmi myślącymi, przyszłymi przedsiębiorcami, a to obliguje. Bo jeśli wasza reklama (która w końcu wisi na słupie należącym do Tramwajów S.A. – i to na wysokości odpowiedniej, by żaden dzieciak jej nie poniszczył), znajduje się w odległości 3 metrów od jezdni, to oznacza to, że ZAJMUJE ONA PAS DROGOWY. A ten należy przecież do miasta. Oznacza to, że miastu też należy płacić. Ile? 1-1,5 zł za dobę, co w skali rocznej oznacza wydatek ponad 360 złotych. Zatem to bardzo hojne z waszej strony, by szukać takich słupów, które stoją blisko ulicy (w odległości do 3 metrów), bo dzięki temu miasto może się rozwijać, organizować fajne imprezy kulturalne, koncerty, mogą się rozwijać MOPSy i jakieś organizacji, o działalności których nikt normalny dotąd nie słyszał.

I pomyślcie sobie, że można też się udać do magistratu i zapytać urzędników, czy przypadkiem nie są postaciami wyrwanymi z „Procesu” Kafki. Możliwe, że jedyna Kafka, o jakiej oni słyszeli, to kawka poranna albo taki ptak. I wyobraźcie sobie, że jeśli nadal planujecie założyć własną działalność gospodarczą, to od razu, na samym początku kupcie wspomniany już pistolet i strzelcie w łeb. Zaoszczędzicie na wydatkach, upływie gotówki z waszych portfeli (niczym woda w pisuarze). No ale czy wyobrażacie sobie miasto, które nie organizuje fajnych imprez?

2011-06-30T09:25:00.001+02:00

Olejnik nie potrafi dyskutować. Naprawdę

Czyste parcie na szkło (czyli całkiem poważny wywiad z całkiem poważnym człowiekiem)

2011-06-29T21:49:00.006+02:00

Mężczyzna, który żadnej pracy się nie boi. Dziennikarz, felietonista kulinarny, redaktor naczelny "Nowej Gazety Śląskiej", pisarz, socjolog, motocyklista. Znany z ekspresji wyrażanych myśli i dużego poczucia humoru tym razem nadał poważny – bardzo poważny – ton rozmowie. Z J. G. o współczesnym dziennikarstwie w grudniu 2010 roku rozmawiam ja.

Warto w dzisiejszych czasach być dziennikarzem?
Gdybym dzisiaj miał dwadzieścia kilka lat, to nie czekałbym i od razu został motocyklistą.

Nie wybrałby więc pan tego zawodu.
Nie. W gazecie codziennej pracuje się po 12 godzin na dobę i zarabia się bardzo mało. Pisze się po 4-5 tekstów dziennie, z których 3 wylatują do kosza i nigdy się nie ukazują. Wierszówka jeszcze do niedawna za duży tekst w gazecie lokalnej – przykładowo w "Gazecie Wyborczej" – wynosiła około 13 złotych. Chciałoby się panu napisać duży tekst za 13 złotych? A przypomnę, że do tego trzeba się przygotować, zebrać materiały.

Jeśli dla ktoś dziennikarstwo jest powołaniem, pasją, to czemu nie?
Nie wiem, czy ja mam powołanie. Uważam jednak, że dziennikarstwo jest nieprawdopodobnie męczącym zawodem, który potrafi wypalić człowieka szybciej niż jakikolwiek inny. Dobrym przykładem jest właśnie "Gazeta Wyborcza". To naprawdę świetna szkoła dziennikarstwa. Tutaj dziennikarz awansuje bardzo szybko i odchodzi gdzieś dalej, albo po prostu się wypala. Więc to nie jest zawód dla każdego. Dobrze jest być pewnym, co się chce osiągnąć. Że chce się zdobywać kolejne szczeble w dziennikarskiej hierarchii. Ale, oczywiście, nie może to być podyktowane chęcią zrobienia kariery za wszelką cenę – bez konkretnej wiedzy, samodyscypliny, chęci rozsądnej samorealizacji. Byłoby to czyste parcie na szkło.

To nie jest jednostkowe. To powszechne.
Zwłaszcza, gdy widzimy, jak do programu „Mam talent” zgłasza się w Katowicach pięć tysięcy ludzi! To jest paranoiczne. Bo prawda jest taka, że to system demokratyczny zawiódł polskie dziennikarstwo. W Polsce dzienników jest stosunkowo mało i z pewnością więcej ich nie będzie, ponieważ coraz mniej ludzi je czyta. Natomiast dziennikarzy jest mnóstwo. W większości prywatnych uczelni można studiować dziennikarstwo. To oznacza, że każda taka uczelnia co roku wypuszcza około 30-50 absolwentów tego kierunku. Oczywiście, znaczna ich część zrezygnuje od razu i nie będzie podejmowała pracy w zawodzie, ale część z nich pójdzie do redakcji i zgodzi się na pisanie tekstów po 13 złotych. Ale też będą i tacy, którzy napiszą tekst za 10 – byle tylko mogli pracować. W oczywisty sposób wiąże się to z wyraźnym spadkiem poziomu samego pisania. Przykład? W czasach, gdy byłem redaktorem naczelnym "Echa Miasta" przyszło do mnie dwóch młodych ludzi z tytułem licencjata dziennikarstwa, którzy bardzo chcieli pracować w dziale sportowym. Dałem im szansę. Tekst napisali wspólnie, co już samo w sobie było dziwne, a jedno z jego pierwszych zadań brzmiało: „Uplasował się na fotelu lidera”. Zapytałem ich, co to znaczy „uplasował się na fotelu lidera”? Bardzo zdziwieni moim pytaniem zgodnie odpowiedzieli, że tak się przecież dzisiaj pisze.

Rzeczywiście, takimi kontaminacjami dzisiejsze dziennikarstwo się posługuje, takim językiem mówi.
To jest skutek tabloidyzacji prasy. Mamy w Polsce prasę bulwarową typu Super Express czy Fakt. Świetnie, niech sobie będą; wszędzie na świecie tego typu bulwarówki ukazują się i dobrze się sprzedają. Ale Polska jest jedynym krajem, gdzie tego typu gazety cytuje się w porannych prasówkach. Ile takie gazety mają wspólnego z dziennikarstwem? W moim przekonaniu naprawdę niewiele. Tak samo jak z dziennikarstwem nie mają nic wspólnego formy typu wiadomosci24.pl czy kontakt@tvn24. One go nie tworzą, one je zabijają! Bo dzisiaj każdy, kto ma telefon komórkowy i zrobi zdjęcie ze spalonego samochodu, natychmiast staje się reporterem. Dzisiaj wszystko można sprzedać jako informację i właściwie każda jest dobra na pierwszą stronę gazety. Trzeba tylko informacji nadać właściwą formę.

Jaką?
Super tytuł, super lead, super zdjęcie i super opis pod zdjęciem. W taki właśnie sposób media przygotowują dla swoich odbiorców komunikaty. Proszę zwrócić uwagę, że dzisiaj dziennikarze nie piszą: „Ukradziono Jasiowi kapcie w przedszkolu”, ale: „Skandal w przedszkolu! Niewinnemu Jasiowi ukradziono kapcie!” Tak samo: „Katastrofa! 20 centymetrów śniegu!” Przykłady można mnożyć. Media uznały, że sensacja podana w emocjonalny sposób najlepiej się sprzedaje. Rzeczywiście, ludzie to kupują. Fakt jest najlepiej sprzedawalnym dziennikiem w Polsce.

Emocjonalność, sensacja…
Sensacja się sprzedaje. Emocjonalność się sprzedaje. Ale ponad to taniość się sprzedaje. Jeśli zwykły czytelnik ma do wybory "Gazetę Wyborczą" za 2,5 zł i "Fakt" za złotówkę, to oczywiście wybierze Fakt. Wszystko to tworzy samonapędzające się mechanizm: wydawca chce więcej sprzedać – umiesz-cza więcej emocji, najlepiej negatywnych. Jak je wywoływać? Ano właśnie „Skandal w przedszkolu!” Więcej emocji przynosi większą sprzedaż. Do tego niska cena gazety – jeszcze większa sprzedaż. W takiej właśnie zależności upatrywałbym degrengolady polskiego rynku prasowego. Ale w naszym dziennikarstwie pokutuje jeszcze jeden grzech: przesyt informacji. Gdy oglądamy telewizję informacyjną, to komunikat o jakiejś tragedii pojawia się co 5 minut. I tak przez cały dzień. Nazajutrz w gazetach również możemy o tej tragedii przeczytać. Ten przesyt staje się znieczulicą.

W innych krajach jest inaczej? Lepiej?
Jest przepaść nie do ogarnięcia między rynkiem mediów w Polsce a rynkiem mediów na Zachodzie. W Katowicach jest sukcesem, jeśli na konferencję prasową przychodzi sześciu dziennikarzy. W Warszawie sukces to 20-30. W Chicago natomiast na konferencję przychodzi około 120 dziennikarzy. Tylko że w Chicago ukazuje się 8 dzienników. Pewna malutka miejscowość na granicy Niemiec i Holandii, który liczy 40 tysięcy mieszkańców, wydaje swoje 2 dzienniki. Ale takich miasteczek w Europie jest o wiele więcej. To jest statystyka nieporównywalna. To zupełnie inny poziom postrzegania rynku prasowego. Więcej, u nas, pracując w gazecie, wciąż się myśli jak redaktor, jak dziennikarz. Na Zachodzie zaś wiedzą, że prawdziwe dziennikarstwo polega na tym, aby na opisywany problem patrzeć oczami nie redaktora, ale – zwykłego czytelnika. Dziennikarzu, myśl jak czytelnik! Wciąż różnimy się mentalnością.

grudzień 2010

"Kiedy umieram" William Faulkner

2011-06-23T14:47:00.006+02:00

Louis powiedział przeczytałem książkę a potem rzucił ją tę cegłę na kanapę a nim ona upadła zatoczyła jeszcze kilka kółek i padła wtedy. A Klarysa odpowiedziała że jest wprawdzie trudna bo on ją pisał dziesięć lat ale jej się podoba i że martwi ją że jest w niej tak mało o nim o Louisie. Ja dzisiaj będę trochę jak Vardaman ponieważ Vardaman powiedział że jego matka jest rybą. Ja przeczytałem Kiedy umieram Faulknera i miałbym do powiedzenia dużo rzeczy na przykład o tym jak najpierw ta książka mnie absorbowała i przerażała bo czytając ją pomyślałem sobie że Faulkner dla światowej literatury jest tym kim Kleczewska dla polskiego teatru. I im dalej czytałem tym bardziej myślałem jaką ten Amerykanin miał chorą wyobraźnię spaczoną chyba psychikę której jakaś tam normalność musi gdzieś się kumulować i dlatego aby zachować resztki zdrowia pisze w swoich powieściach o sytuacjach skrajnych i niesmacznych o upadającej rodzinie o kryzysie rodziny w całej okazałości. To gdzie byli ci wszyscy dobrzy chrześcijanie, którzy tak zawsze stoją na straży jedynej według nich prawdziwej moralności że pozwalali wydawcom na wydawanie książek tego Amerykanina który miał chorą motywację? Bo jest sobie rodzina która przez osiem dni niesie trumnę ze swoją matką bo ostatnim jej życzeniem było by została pochowana w Jefferson. I jest to wszystko absurdalne i makabryczne jest powódź i trumna tonie i wynurza się potem druga powódź potem bród zapada się jest pożar i trumna z matką płonie ale ratuje ją któryś z synów łamiąc sobie nogę która potem puchnie i wygląda jakby się ugotowała i jest jeszcze nieletnia córka która jest w ciąży i która chce poddać się aborcji ale zostaje zgwałcona przez aptekarza a na samym końcu gdy już matkę pochowają jeden z synów jest oddany do szpitala dla psychicznie chorych a ojciec przedstawia swoim dzieciom swoją nową partnerkę.

A potem byłem jakiś taki rozczarowany bo to rozczarowanie chyba brało się z uczucia bycia okłamanym. Jak na taką dość krótką powieść to tutaj dzieje się zbyt dużo i ten ogrom tragedii jest niesamowity i nieprawdopodobny. Jakby ktoś się znęcał nad rodziną Bundrenów, poddawał ją masochistyczno-sadystycznym praktykom, celowo sprowadzał na nią nieludzkie cierpienia bezwstydne zabijania znęcał się znęcał się znęcał się znęcał się. Do momentu gdy Cash mówi że trumna nie trzyma poziomu i że trzeba w poziomie ją położyć i gdy zaraz potem jest ta powódź i rzeka wylewa a trumna z matką zatapia się w wodzie a potem z niej wypływa to jest to zupełnie racjonalnie absurdalne i do przyjęcia. Cash dobry cieśla miał złamaną nogę i wyglądała jakby była ugotowana. Vardaman mówił że jego matka jest rybą i on jedyny widział jej śmierć najmłodszy w rodzinie wiedział na własne oczy jak matka umierała a jego siostra ta z innego małżeństwa córka matki była w ciąży i planowała dokonać aborcji a zamiast tego została zgwałcona matka Vardemana była rybą. Potem zaś są następstwa dzikie ciało matki rozkłada się i śmierdzi i tego już nie mogę kupić, tego jest za dużo nie ufam w takie sumy. Wychodzą emocje zewsząd. Gdyby to wszystko przedstawić na wykresie gdzie linia pozioma jest czasem a pionowa napięciem to wykres byłby linią nieustannie spadającą w dół permanentnie nie ma szansy na coś lepszego jeśli patrzeć na to w punktu widzenia rodziny traktowanej jako bohater główny. A dialogi były jak najbardziej realne i realistyczne. Sposób myślenia był jak najbardziej realny i realistyczny. Była jednak przekombinowana całość. Ale cała ta opowieść świetnie nadaje się na wystawnie na scenie, na sztukę teatralną traktującą o pęknięciu więzów rodzinnych bo o tym się mówiło kiedyś a w tamtych czasach musiało to być obraźliwe dla wielu wielu wielu ludzi a dzisiaj jeszcze bardziej się o tym mówi choć nie wiem czy bardziej przecież nie żyłem na początku dwudziestego wieku. Ale z tej materii literackiej można przygotować coś co zastanowi co zwróci uwagę co poruszy. Trzeba tylko dobrze myśleć pracować utalentowanego reżysera potrzeba. Dialogi są soczyste przeskakują myśli uzupełnia się wszystko.

A na sam koniec na domiar złego poczytałem pigułkowate opracowanie twórczości tego Amerykanina który miał taką wyobraźnie. Niejaki Franciszek Lyra popełnił książkę omawiającą twórczość Faulknera znajdziesz ją w każdym antykwariacie. I to był mój błont. Bo to wszystko cała ta makabryczna opowieść drogi poddawana jest interpretacjom a nie analizie i te interpretacje to są o kant dupy tylko obić. Najprostsze i oczywiste ale przecież tylko arcydzieła poddawane się interpretacjom i na swój sposób to jest fascynujące mnie to fascynuje. Arcydzielność nie jest do podważenia to imperatyw w tym przypadku a pamiętam jak się męczyłem czytając Wściekłość i wrzask i tej powieści nie sposób nic zarzucić. Interpretacjom poddaje Lyra. Dowiedziałem się stamtąd o dyskusjach interpretacyjnych wielkich amerykańskich krytyków i profesorów. Jak każdy z nich wysnuwał swoją własną i nic tylko patrzeć jak prześcigają się w tym wszystkim. To był mój błąd że to poczytałem. Powieść przez to została pogwałcona. Co wy robicie? Co wy robicie wy wielcy znawcy? Odbieracie czytelnikom przyjemność rozumienia. Ale to przecież nie ich wina bo to ich praca. Fascynacja hermeneutyki co pisarz miał na myśli? A pisarz nie miał nic na myśli i napisał tę powieść w przerwach dokładania do pieca gdzie wtedy pracował w ciągu sześciu tygodni. I ta wiedza też jest niezdrowa bo powstało szeroko komentowane arcydzieło w ciągu półtora miesiąca. Sześć tygodni która swoje bebechy wywaliły na cały świat na całe wieki i wciąż jest ta książka zgłębiana analizowana interpretowana. Zrozumieć że znawcy uznali że to arcydzieło a matka Vardemana była rybą.

2011-06-22T11:46:00.001+02:00

Co? Co on powiedział? Do mnie. Wszystkim Państwu życzę powodzenia i szczęścia w życiu.

Prędkość cierpienia

2011-06-18T07:10:00.002+02:00

Speed of Pain / Marilyn Manson

They slit our throats
like we were flowers
and our milk has been
devoured

when you want it
it goes away too fast
when you hate it
it always seems to last
but just remember when you think
you're free
the crack inside your fucking heart is me

(thought, not spoken):

I wanna outrace the speed of pain for another day

I wish I could sleep
but I can't lay on my back
because there's a knife
for everyday that I've known you

when you want it
it goes away too fast
when you hate it
it always seems to last
but just remember when you think
you're free
the crack inside your fucking heart is me

(thought, not spoken):
I wanna outrace the speed of pain for another day

lie to me, cry to me, give to me
I would
lie with me, die with me, give to me
I would
keep all your secrets wrapped in dead hair
I hope at least we die holding hands
for always.

tłumaczenie

Prędkość cierpienia

podcinają nam gardła
jakbyśmy byli kwiatami
a nasze mleko zostało
wyssane

gdy tego pragniesz
ucieka zbyt szybko
chwile gdy nienawidzisz
zdają się ciągnąć
pamiętaj tylko gdy myślisz
że jesteś wolna
rysa na twoim pieprzonym sercu to ja

(myśl, niewypowiedziana):
chcę prześcignąć cierpienie dla kolejnego dnia
chcę prześcignąć cierpienie dla kolejnego dnia

chciałbym spać
ale nie mogę leżeć do ciebie plecami
ponieważ grozi mi nóż
każdego dnia którego cię znałem

gdy tego pragniesz
ucieka zbyt szybko
chwile gdy nienawidzisz
zdają się ciągnąć
pamiętaj tylko gdy myślisz
że jesteś wolna
rysa na twoim pieprzonym sercu to ja

(myśl, niewypowiedziana):
chcę prześcignąć cierpienie dla kolejnego dnia
chcę prześcignąć cierpienie dla kolejnego dnia

okłamuj mnie, opłakuj mnie, oddawaj mi
ja bym tak zrobił
kłam ze mną, umieraj ze mną, oddawaj mi
ja bym tak zrobił
zawsze trzymaj swoje sekrety owinięte w martwe włosy
zawsze trzymaj swoje sekrety owinięte w martwe włosy
okłamuj mnie, opłakuj mnie, oddawaj mi
ja bym tak zrobił
kłam ze mną, umieraj ze mną, oddawaj mi
ja bym tak zrobił
mam nadzieję że umrzemy trzymając się za ręce
na wieki
mam nadzieję że umrzemy trzymając się za ręce
na wieki
mam nadzieję że umrzemy trzymając się za ręce

2011-06-14T05:48:00.000+02:00

Śnił mi się zapach śmieci

2011-06-01T07:17:00.001+02:00

Gołębie przy jaskółkach są takie beznadziejne i bezdomne

Katie Malu(tk)a

2011-05-31T15:24:00.003+02:00

O Paddy'm, jego rodzeństwu i rodzicach pisały zawsze "Bravo", "Popcorn" i wszystkie inne gazety przeznaczone dla gorących piętnastek. Wszyscy kochali rodzinę Kelly, a potem wszyscy o niej zapomnieli, teraz wstydząc się przyznać, że kiedyś słuchali. Z Katie Meluą będzie podobnie, ale póki co jesteśmy na etapie uwielbiania jej muzyki i dziewczęco-niewinnej aparycji. Dziewczęco-niewinna aparycja to tylko na okładkach jej albumów i na plakatach. W rzeczywistości wygląda na starszą.

Tak sobie właśnie myślałem, gdy wczoraj siedziałem i słuchałem jej koncertu. Melua zaprezentowała się w czarnej, delikatnej i bujnej spódnicy do nad kolan i w czarnej bluzce wykonanej z tego samego materiału co spódnica - ale nie wiem, jakim słowem ją określić. Jej grube uda i łydki dodatkowo podkreślały czarne wąskie buty, które były tak śmieszne jak psy o długiej sierści. Pomyślałem sobie, że przydałby się stylista z prawdziwego zdarzenie, który zgrabnie dopasowałby strój do jej ciała. A jeśli mowa o tym, co jeszcze by się przydało, to zdecydowanie profesjonalny choreograf, który powiedziałby jej, jak się poruszać po scenie, a przy okazji nauczyłby jej kilku układów tanecznych - choćby najprostszych.

Głos ma piękny i nieskażony - jeśli tak można powiedzieć. Ale ten głos, pomyślałem sobie, to nic innego jak tylko urzekający syndrom Kelly Family. Polega to na tym, że coś nie jest w stanie przetrwać próby czasu - nagle staje się wydrążone i puste - nagle przestaje podniecać - traci swój blask - na okładkach "Bravo" i "Popcornu" już cię nie pokazują - znajdują innych do kochania. Bo, zdaje się, że mamy do czynienia z jej pięcioma minutami w życiu. Korzysta ze sławy, śpiewając pastelowo-landrynkowo-majtkowo-urocze piosenki - i ja to uwielbiam! I ja to cenię! Kocham. I najchętniej, gdybym mógł, zrobiłbym wspólne z Meluą zdjęcie i umieściłbym na FB. Na nk już nie, bo to ponoć obciach, a ja przecież też płynę z prądem [chichot] [przymrużenie oka] [puszczenie oka] [poszło oko w rajstopach]. Myślę, że wszyscy kochamy jej muzykę - to między innymi dlatego wczorajsza sala była pełna ludzi. Cyk cyk, robiono zdjęcia.

Zagrała najbardziej znane utwory swoje, a najwięcej z ostatniej płyty "The Housa". Gdy ona i jej zespół zeszli ze sceny, widownia dramatycznie domagała się powrotu, co było całkowicie zrozumiałe w kontekście takim, że nie zaśpiewała "Nine milions bicycles". Weszli z powrotem, a Melua zaśpiewała "Nine milions bicycles". A potem jeszcze dwa kawałki i już potem bezpowrotnie opuścili scenę.

Brak dreszczy na plecach. Nie rozkochała mnie. Szkoda. Katie Malu(tk)a

2011-05-30T17:43:00.001+02:00

Wezmę i pojadę na koncert Katie Melui

2011-05-30T17:42:00.001+02:00

Reakcje na mój pomysł:

- Eeee, to takie [tu pada określenie, którego nie pamiętam, ale coś w deseniu: banalne, typowe, zwyczajne];

- O, świetnie. Świetny pomysł.

- Ambitne.

2011-05-24T07:42:00.002+02:00

Dzieje się dużo, a czasu jest w sam raz; hmmm, biorąc pod uwagę sporadyczne wstawanie o godzinie 5:30. Teraz to już łatwiej się wstaje, bo słońce świeci raniusieńko, a ja nie lubię zasłaniać okien zasłonami (kojarzy mi się to z puszką sardynek, a poza tym jest duszno). Rano piję wodę, którą w przeddzień gotuję. Tutejsza woda normalnym ludziom smakuje tak, jak hobbitom woda z Mordoru. Właśnie, w sobotę siedziałem w kinie - wielka sala, oprócz mnie jeszcze 30 osób. Seans zaczął się o godzinie 20 i były 2 piętnastominutowe przerwy. W ramach fajnego festiwalu projektowano 3 części "Władcy Pierścieni". Noc filmowa skończyła się o godzinie 7 rano, oczywiście dobro zwyciężyło, Cień został unicestwiony. Na zawsze. A potem, kilkanaście godzin później premiera "Don Carlosa". Powiadam, ta interpretacja wedrze się do historii polskich realizacji Verdiego.
Oczywiście dzieje się o wiele więcej.

2011-05-21T07:45:00.001+02:00

Myślę, że ta piosenka się postarzała:
http://www.youtube.com/watch?v=GsldYO63W1U

Przeszedłem siebie samego

2011-05-05T12:54:00.004+02:00

Czy pisałem kiedyś o tym, że szalenie interesują mnie życia - tak zwane - szare? Nikomu nic nie ujmując, nikomu nic nie dodając, nie rozczulając się (choć...), nie współczując (a może i tak?), nie zazdroszcząc (to na pewno); ale tylko poznając i dowiadując się, jak bardzo te życia wymykają się jakiemukolwiek wspólnemu mianownikowi i jak bardzo tzw. serialowa moralność jest obecna. Na każdym rogu, w kamienicach, w mieszkaniach, tu i tam. Naprawdę trzeba mieć tupet, aby wierzyć w to, że istnieje jakaś stałość, jakaś zasada wspólna dla wszystkich - która ma uczynić życie lepszym, doskonalszym. Kazania wygłaszane z ambony nie trafiają do wszystkich, a mogą uderzać w jednostki. Teorie psychologiczne, pedagogiczne i filozoficzne. Wszystkie ona mają swoje cienie. Jedynie mądrość jest odpowiedzią, inteligencja nie. Pierwsza od drugiej różni się tym, że jest ogólniejsza i zdystansowana - a nie szczegółowa i zaradna (bo zaradna nie jest). Niech nikt mi nie mówi, że istnieją jasne odpowiedzi i idealnie wpasowujące się jak penis w pochwę rozwiązania. Zbyt wiele osób połamało swoje mózgi na myśleniu, mała Ania duma i duma, a odpowiedzi szukamy w książkach i filmach. Poniekąd przynoszą ulgę, ale nieustannie ludzie zmagają się z nieznośnością szarych ulic i mokrych dachówek. Brzmi fatalnie i przerażająco smutno. Tak, tak (choć to 'tak' nie jest takie oczywiste). A to dlatego, że bardziej zajmuje mnie Jan Kowalski niż Jac. Poniedzi., którego spotkałem w Warszawie. Bardziej interesuje mnie, co Jan włoży do garnka niż to, jak ten drugi szuka swojego odbiorcy, udając, że świetnie się bawi ze swoimi przyjaciółmi i wódkami. Nie interesują mnie celebrycie, ale reportażyści, którzy kontemplują życie ludzi żyjących gdzieś poza tym śmietankowym światem, gdzie ręka rękę myje. Którzy wiedzą, jak pachnie awers istnienia.
Czy ja mówiłem, że kocham ludzi? Że są wspaniali w swojej prostocie, w swoim istnieniu, w swoim niezdecydowaniu, popełnieniu błędów, szukaniu odpowiedzi, niekonkretności, różnorodności? Mimo wszystko..., mimo że..., naprawdę.... Przyglądam się kobiecie kupującej w Tesco ziemniaki. Oczami wybiera jednego, przykłada do nosa i wącha. Teatralnym gestem odrzuca go, po czym wynajduje innego; i czyni to samo. Szuka tych najlepszych ziemniaków. Gdy podchodzę do niej, ona chwyta mnie za dłoń i przykłada ją do ziemniaka. Jest miękki i wilgotny. Tłumaczy, że niedobry, mimo że młody. Ona zna się na ziemniakach. Kobieta, która zna się na ziemniakach, nie jest wariatką - choć, jestem przekonany, wielu by ją za taką wzięło. Umieścić w szufladzie jest tak łatwo. Umiemy rzucać klątwy, czyż nie? Ja chcę walczyć z tym. Pierwszy najważniejszy krok już zrobiłem. Przeszedłem siebie samego.

2011-05-03T16:04:00.002+02:00

Trzeba mocno wcierać, by pobudzić receptory.

Wlej wodę do kwiata.

2011-05-03T13:16:00.001+02:00

Ona poszła popatrzeć, jak deszcz pada. W tym lesie tak straszno. Każdy pień ma swój cień. Każda gałąź.

2011-05-02T22:57:00.000+02:00

W Dniu Kobiet Maciek z "Klanu" powiedział: Nie lubię dziełczyn

2011-04-20T11:46:00.002+02:00

Powiedziałem Ani, że prowincja to miejsce, gdzie człowiek spotyka na ulicy kogoś, kogo zna. Na jakiejkolwiek ulicy i gdziekolwiek w mieście. Ona powiedziała, że Warszawa ma znamię prowincji - a potem przekonałem się, że to znamię to nic innego jak tylko snobistyczne zamiłowanie, konieczność bycia tu i tam, organizowanie i synchronizacja czasu, ręką kurwa rękę myje. Otoczony przez tłum wielbicieli Krystian, siedzący przed nami Jacek, dziewczyna, która w Polsatowskim serialu gra dziwkę, plus przechodnie półcienie z mojej przeszłości. Tu i tam wypada bywać. I jeszcze cała masa opowieści o ludziach, którzy chcą odnieść w życiu sukces. O tym wszystkim można napisać powieść, zdaje się, że Capote już to robił, czym skazał się na ostracyzm. Pęd miejsca, dla każdego coś dobrego. Plus sierść w mieszkaniu i koty z charakterem. Jeden - wyjątkowy - aspołeczny, nie chce być dotykanym, jakby cierpiał na wieczną depresję. Zajrzą wszędzie i przejdą obok każdego. Brrrr.

2011-04-11T19:06:00.001+02:00

Saint-Exupery: "Jeśli pozwolisz, by robactwo się rozmnożyło - rodzą się prawa robactwa. I rodzą się piewcy, którzy będą je wysławiać".

Opowieść pełna intryg, zdrad, seksu i narkotyków

2011-04-05T11:29:00.004+02:00

Mój sposób na dobre życie to odmawianie ludziom. Nie wierzycie? Zatem posłuchajcie.

Podeszła do mnie piękna kobieta (a ja mam wrażenie, chce o coś poprosić, czegoś chce, co?, czego?) (tak piękna, że ból sprawiała mi sama myśl, że nigdy nie będę jej) i zapytała, czy mam ochotę pójść z nią do kawiarni na kawę. Odpowiedź wymagała zastanowienia, więc natychmiast przeprowadziłem matematyczne kalkulacje w swojej głowie:

• po spotkaniu konieczność pisania do siebie SMS-ów (30 groszy za jeden), dzwonienia (30 groszy za minutę), ewentualnie pisanie listów (kolorowe koperty, aromatyczna papeteria, znaczki – 40 złotych);

• rachunek za telefon (za miesiąc) – 120 złotych;

• wspólne zakupy (raz w miesiącu – 180 złotych), co najmniej dobre wino (70 złotych), systematyczne wizyty w kinie lub teatrze (jakieś 160 złotych), systematycznie kupowane prezenciki (40 złotych) – wobec tego wszystkiego (co określiłbym słowem „system”) ja – bezrobotny – byłbym jeszcze bardziej zrujnowany;

• raz w miesiącu wizyta w Janowie Podlaskim, by przejechać się bryczką i wziąć udział w pokazie koni (to takie romantyczne, a ja przecież jestem oryginalny i myślę kreatywnie; poza tym, urodziłem się na Podlasiu) – 425 złotych;

• ryzyko, że ta atrakcyjna kobieta odejdzie ode mnie, a jako pretekst poda, że jestem zbyt rozrzutny lub oszczędny (to z pewnością złamałoby mi serce).

Oczywiście, jak się domyślacie, w swoim bardzo ogólnym rozrachunku pominąłem pewne szczegóły: rachunek za kawę, kwiaty dla teściów, większe mieszkanie, dzieci, szkoła, pierwsza komunia święta…
Więc po zastanowieniu odpowiedziałem:
– Niestety, bardzo się spieszę.
Szybciutko oddaliłem się od pięknej nieznajomej, ciesząc się, jak sporo kasy udało mi się zaoszczędzić i jak dzięki temu jestem szczęśliwy.

Jeśli czytacie dalej, to informuję, że powyższa historia ma swoją kontynuację. Oddalając się od pięknej nieznajomej, usłyszałem, jak woła za mną:
– No, trudno. Wczoraj wygrałam w totka milion złotych i nie mam, co z nim zrobić. Ale jeśli nie chcesz części, to może znajdę kogoś innego.

ep. 46

2011-03-30T19:06:00.001+02:00

Piszę opowiadanie, które przyniesie mi większą sławę i większe pieniądze, niż ostatnie, które napisałem (biorąc pod uwagę, że to drugie nie przyniosło mi ani złotówki zysku).

ep. 45

2011-03-26T21:08:00.000+01:00

Woda ze szklanki smakuje mi bardziej niż woda z kubka.

2011-03-20T20:14:00.001+01:00

Herbata z pieprzem - inaczej zwana: Pieprz i wanilia. Dostępna w OXALIS, lub dobrych sklepach z herbatą.

2011-03-20T20:10:00.000+01:00

Oglądając dokumenty Ewy Stankiewicz, powinniśmy chylić czoła.

2011-03-19T14:31:00.001+01:00

Niestety, "Gringo wśród dzikich plemion" to dobra książka.

ep. 44

2011-03-17T10:36:00.000+01:00

Brązowe skarpetki, które nie przynoszą szczęścia

Z kranu kapie woda

2011-03-15T15:52:00.003+01:00

Jeśli coś ma się w życiu nie udać, to się po prostu ma nie udać. Ale niekoniecznie. Jeśli coś ma się w życiu nie udać - to wszystko. Laptop, który gaśnie (jakby zionął ducha z częstotliwością ubijania masła), kran, który kapie (przez 4 godziny napełnia się w ten sposób miseczka; i czy ja za to zużycie wody będę musiał też zapłacić?), podłoga, która - jak się się mówi - pracuje, i spomiędzy desek wypada spoina, której nie ma sensu wlewać, bo za miesiąc znowu wyleci, cukier, który jest albo za słodki, albo zupełnie nie słodki. A do tego jeszcze muzyka Mansona, która zaczyna się już nudzić.

2011-03-14T17:49:00.001+01:00

Bydlak patrzy dziennikarzowi w oczy i kłamie o Polakach jak najęty.

Wszyscy, których wzrusza opera

2011-03-14T14:02:00.005+01:00

Pamiętacie "Filadelfię" z Tomem Hanksem, który wcielił się w rolę chorego na AIDS prawnika? Nie o to chodzi, że film bardzo dobrze się ogląda i że sam w sobie jest znakomity, ale o pewien jego fragment. Dokładnie o ten, w którym Andrew Beckett u siebie w mieszkaniu słucha muzyki operowej. Akcja zatrzymuje się, świat spowalnia, wszystko, co wokół, przestaje istnieć, jest tylko muzyka. Czy pamiętacie tamto wzruszenie Becketta?

Ktoś powiedział: Ja nie wierzę w taką moc muzyki.
Ktoś inny powiedział: Przesadzony zachwyt. Niepotrzebne naginanie.
Wujcio Stasio powiedział: Muzyka operowa to muzyka do wszystkiego, tylko nie do słuchania.
Ted Schmidt, księgowy, skłonny do inteligentnych rozmów, kochał "Traviatę" i zawsze jej słuchał.
Clarissa Vaughan z filmowych "Godzin" przygotowując przyjęcie, słucha muzyki poważnej, a może operowej.

Ten rodzaj brzmienia jest zarezerwowany tylko dla wybranych konstrukcji. Zawsze oznacza coś, ale ja za bardzo nie wiem co. Mogę się domyślać: wyeksponowanie głębi psychologicznej postaci, pewna indywidualność... Nie? To co?
Dygresja się pogłębia.

Sam nie ufałbym we łzy człowieka, który, słuchając opery, tak się wzrusza, że aż płacze. Nie ufałem, dopóki sam tego nie doświadczyłem. Wprawdzie nie były to łzy fizyczne, ale czułem, że jeśli nie zapanuję nad swoim ciałem, to staną się one takie. I choć śpiewano po włosku, a tłumaczenie prezentowano na elektronicznej tablicy zawieszonej wysoko nad sceną, to byłem do głębi wzruszony i wiedziałem, że jeszcze trochę, a świat będzie wyglądał jak mokry. "Madama Butterfly" Pucciniego.

2011-03-11T13:12:00.002+01:00

Wszystkie ziemniaki kroiłem w kostkę, by szybciej mogły się ugotować. Zupełnie przypadkowo pomyliłem swój kciuk z małym ziemniaczkiem.

2011-03-10T18:28:00.001+01:00

Nie mogę znieść nieustannego krytykowania minister Radziszewskiej. Politycy SLD po prostu się kompromitują.

2011-03-08T20:20:00.001+01:00

Obejrzawszy stwierdziłem, iż: "Chicago" jest znakomite i doskonałe, "Dziewięć" rozczarowujące, "Romans i papierosy" odkrywcze i niezapomniane, "Burleska" naiwna.

ep. 43

2011-03-08T14:31:00.001+01:00

Ta książka zbiera rzeczywistość do kupy

ep. 42

2011-03-05T13:26:00.000+01:00

Czy zauważyłeś, że im bardziej czegoś pragniemy, tym większa niemożność nas ogarnia? Często jesteśmy ograniczeni tym, czego nie doświadczyliśmy, to znaczy ciężko jest nam się wzbić ponad to, co było naszym udziałem. Ciężko byłoby mi pisać o życiu na księżycu, bo nigdy tam nie byłem, choć – z drugiej strony – była tam zaledwie garstka ludzi i dlatego pozostała większość będzie skłonna uwierzyć w moje wyobrażenie tego miejsca. Gorzej ze sprawami, które nie były naszym udziałem, a o których piszemy i które były w doświadczeniu wielu ludzi. Tu trzeba wykazać się bystrością umysłu, trzeba być wiarygodnym, trzeba, by odbiorca mi uwierzył. Właściwie to nie wiem, do czego zmierzam w tym wywodzie.

ep. 41

2011-03-05T12:43:00.001+01:00

Do opery nie włożę glanów i koszulki ze Star Trekiem, jak początkowa planowałem.

ep. 40

2011-03-04T20:35:00.001+01:00

Jeśli życie daje Ci sok jabłkowy, to dodaj do niego wódki.

Kobieta pracująca, która żadnej pracy się nie boi - Irena Kwiatkowska - zmarła dzisiaj

2011-03-03T18:52:00.001+01:00

ep. 39

2011-03-01T15:30:00.003+01:00

Najlepsze słowo, które charakteryzuje tamto, brzmi: żenada. Mając patrzeć na nas, patrzył w okno albo wszędzie tam, by nie patrzeć na nas. Trzymając swoje duże dłonie w kieszeniach. Nad dupą koszula niechlujnie wychodziła mu znad paska. "Każdy reportaż ma swój tytuł i lead i od leadu trzeba zacząć". Dam rękę uciąć, że Jared Hess musiał się nim inspirować, gdy kręcił swoją komedię "Gentelmen Broncos". Jednak istnieje zasadnicza różnica pomiędzy doświadczeniem zajęć a filmową kreacją: żenadę tej drugiej naprawdę można wybaczyć.

ep. 38

2011-02-28T21:04:00.000+01:00

Jest zbyt wiele możliwości, że albo aż się chce, albo już się nie chce

ep. 37

2011-02-28T17:49:00.000+01:00

Zbyt śliczna pogoda na tak ohydną porażkę

ep. 36

2011-02-26T19:45:00.000+01:00

Nie każdy ma drukarkę, bo nie każdy mieszka z rodzicami.

ep. 35

2011-02-24T19:31:00.005+01:00

mniej więcej (z przewagą na mniej) tak to brzmiało (sens zachowany - mniej więcej):

polski misjonarz, który kiedyś pracował w biednej Afryce: Tam prezerwatywy są dostarczane masowo, tylko że mężczyźni z nich nie korzystają, bo wierzą, że jeśli podejmą inicjację seksualną z dziewicą, to pozbędą się HIV.
Szczuka: To rasizm.
katolicki fundamentalista: To fakty, nie rasizm.
Szczuka: To rasizm.
polski misjonarz, który kiedyś pracował w biednej Afryce: Byłem. Widziałem. Tak było.
Szczuka: To rasizm.
ja: Ja panią kocham.

ep. 34

2011-02-24T19:20:00.003+01:00

Ech, kupiłem to za trzysta dwadzieścia parę milionów dolarów.

2011-02-24T17:03:00.000+01:00

Każdy radzi, jak potrafi.
Każdy rodzi, jak potrafi.
Każda rodzi, jak potrafi.

Wschód słońca nad Wigrami

2011-02-18T16:21:00.000+01:00

Przed wschodem

2011-02-18T16:20:00.001+01:00

Człowiek za drzewem

2011-02-18T16:19:00.000+01:00

2011-02-15T15:01:00.001+01:00

Najgorsze, co się może zdarzyć: wybuch helu do tunelu.

Góra dobra, gorzej z dołem

2011-02-14T20:55:00.003+01:00

Lecimy, lecimy

2011-02-11T12:14:00.001+01:00

Pytanie brzmi: co tu widzisz?

2011-02-09T14:28:00.001+01:00

2011-02-09T14:14:00.002+01:00

Bardzo strasznie nieudanie

2011-02-09T14:08:00.001+01:00

Oczy szeroko otwarte

2011-02-05T12:22:00.002+01:00

Strrraszny ekspresjonizm

2011-02-05T12:11:00.002+01:00

Mrrroczny surrealizm

2011-02-05T11:49:00.003+01:00

129 lat temu urodził się James Joyce

2011-02-02T20:40:00.012+01:00

Tak się składa, że dzisiaj jest drugi lutego dwa tysiące jedenastego roku. Tego samego dnia w tysiąc osiemset osiemdziesiątym drugim roku urodził się James Joyce. Wziął i zmiażdżył całą literaturę. I żeby popodniecać się trochę (ku pamięci), zamieszczam swój tekst o ostatnim epizodzie Ulissesa. Będzie po akademicku, więc trochę może nudno. Ale będzie.

te podróże które ci mężczyźni muszą
odbyć na koniec świata i z powrotem

Monolog Molly Bloom jako uroboros

James Joyce zamknął swojego Ulissesa wielkim monologiem Molly Bloom – jednak z Molly (Marion) czytelnik spotyka się w epizodzie IV, "Calypso" . Styl tego epizodu to nieustający strumień świadomości przepływający przez nieco wulgarny i rozgorączkowany umysł Marion, wypełniony prostymi myślami nieco histerycznej kobiety – bardziej czy mniej chorobliwie zmysłowej, obdarzonej bogatą nutą wewnętrznej muzyki i zdolnością odtwarzania we wspomnieniach całego własnego życia w jednym, nieprzerwanym werbalnym strumieniu. Wartość przeszło pięćdziesięciostronicowego (w polskim wydaniu) monologu polega na niezwykłej konstrukcji nigdzie wcześniej niespotykanej. Nawet w utrwalonym w druku zapisie zachowuje on wyraźne podobieństwo do stylu epistolarnego Nory (żony Joyce’a), z którą często korespondował. Składa się on z ośmiu bardzo długich, chaotycznych, pozbawionych interpunkcji zdań:

„(…) bo patrzyłam na zegar jak jakieś niemowlę które miałam przy sobie chcą wszystko brać w usta ci mężczyźni to cała przyjemność jaką mają z kobiety czuję jego
usta (…)”

Ich bin das Fleisch das stets bejaht
W liście do Franka Budgena z roku 1920 Joyce przedstawił swoją interpretację Penelopy:

„(...) Moja ostatnia koncepcja wygląda tak. Moly jest darem Hermesa, Boga otwartych dróg, i jest niewidzialnym wpływem (modlitwą, przypadkiem, żywotnością, przytomnością umysłu, siłą odnowy), który wybawia w chwili katastrofy. Zawierałaby się w tym odporność na syfilis. Hermes jest bogiem drogowskazów, a więc przede wszystkim dla podróżnika, jakim jest Ulisses – punktem, w którym spotykają się drogi równoległe i prostopadłe. Jest przypadkiem Opatrzności. W tym wypadku jego roślina winna mieć wiele liści: zobojętnienie spowodowane masturbacją, kongenitalny pesymizm, poczucie śmieszności, nagłą skrupulatność w niektórych drobiazgach, doświadczenie. Jest to jedyny wypadek, w którym Ulissesowi pomaga nie Minerwa, lecz jej męski odpowiednik lub podwładny (...)” .

Niecały rok później w liście do tegoż samego Budgena uzupełnił swoją interpretację krótką, analityczną refleksją:

„(...) Penelopa to clou całej książki. Pierwsze zdanie liczy 2500 słów. Epizod składa się z ośmiu zdań. Rozpoczyna się i kończy wypowiedzianym przez kobietę słowem: Tak. Toczy się on jak wielka kula ziemska, powoli, równo i pewnie, obracając się wokół własnej osi. Jego cztery główne punkty to kobiece piersi, dupa, łono i pizda, wyrażone słowami: ponieważ, dno (we wszystkich znaczeniach tego wyrazu: do dna, dno szklanki, dno morza, dno jego serca), kobieta, tak. Choć zapewne bardziej obsceniczny niż wszystkie poprzednie epizody, wydaje mi się zupełnie normalną pełną amoralną zapładniającą podejrzaną zajmującą bystrą ograniczoną roztropną nijaką Weib. Ich bin das Fleisch das stets bejaht (...)” .

Według tego, co napisał autor, Molly miała być uosobieniem doskonale zdrowej na umyśle, pełnej, amoralnej, zapładnialnej, niewartej zaufania, sprytnej, ograniczonej, przezornej, obojętnej kobiety. Ostatnim określeniem był nieprzypadkowo przymiotnik „obojętna (nijaka)”. Jeżeli Joyce pomylił się w swojej analizie, to nie z powodu niedostatku obserwacji, gdyż był doskonałym obserwatorem – nie gorszym niż Marcel Proust. Autor przypisał swojej bohaterce typ kobiecości, jaki objawiała mu Nora – różny od tak często przedstawianego przez powieściopisarzy typu kobiety nieodpowiedzialnej (w tym przypadku przeciwieństwem Homeryckiej wiernej Penelopy), namiętnej i romantycznej.

Niezależnie od jej prototypów, wokół Molly jako kobiety nagromadziło się wiele nieporozumień. Głośny monolog, w którym „słowo ciałem się staje”, niesłusznie uchodzi za szczyt rozwiązłości, ani też nie można go uznać za szczyt okrutnej i niesprawiedliwej antyfeministycznej wiwisekcji. Gdyby Molly była moralnie zepsuta, a jej kreacja stanowiła kobietę-rozpustnicę, Joyce nie uczyniłby z niej swojej bohaterki. Autor potrzebował bowiem kobiety przeciętnej, zwykłej – równoważącej przeciętność, zwykłość i dziwactwa Blooma. Molly nie ma być tą, która wyraża mądrość i piękność, nie ma być Minerwą. Ma wyrażać najbardziej ludzkie, często przypisywane wyłącznie mężczyznom, cechy: pesymizm, nadmierną skrupulatność, niezadowolenie
z własnej kondycji, potrzeby czysto fizjologiczne. Molly chodziła przecież do ginekologa, spowiadała się u księży, kokietowała wielu mężczyzn i nie ma powodu sławić ją jako boginię ziemi tylko dlatego, że jest przyziemna. Urodziła dwoje dzieci: Milly i Rudi’ego, ale chłopczyk wkrótce umarł. Jej macierzyństwo jest tylko częścią tej kobiecości, którą Joyce starał się opowiedzieć. Molly można zarzucić, że choć nie na wszystko sobie pozwala, to wszystko akceptuje. Ale razi ją prostactwo jej zalotnika – Bujnego Boylana. Odnosi też wrażenie, że męskie ciało i fizyczna miłość budzą w niej niechęć. Jest mimo wszystko bardziej żoną niż boginką łatwej miłości. Mimo wielu oporów i typowo kobiecego „krętactwo”, również ceni umysł jako przeciwieństwo ciała, docenia uczciwość i rodzinne więzi. Bujny Boylan jest tylko pustą muszlą, podczas, gdy znacznie mniej męski Leopold Bloom, pomimo wszystkich swoich braków, człowiekiem posiadającym zarówno intelekt, jak i ciało.

Sylogistyczne aluzje powrotu
Finalne „Tak” monologu Molly, poprzedzone całą serią takich samych partykuł, zostaje wypowiedziane bez wahania, jakie jeszcze przed paroma chwilami dało się słyszeć w myślach zasypiającej kobiety. Wielka litera, jaką je zapisano, podkreśla wagę tego słowa, wielokrotnie nazwanego przez Joyce’a „najbardziej pozytywnym w ludzkiej mowie”. Wraz ze swoim „Tak” Molly powraca do najintymniejszych wspomnień. Zapraszając Blooma do tego, by ją posiadł, cofa się w czasie o szesnaście lat, ale również antycypuje te wydarzenia, o których czytelnik nigdy nie dowie się z kart powieści, skazany na niekończące się spekulacje, bez szans na rozstrzygnięcie.
Wszak rola tej prostej deklaracji zawiera się również w innej sferze – sylogistycznej. Ulisses kończy się słowami: „i tak powiedziałam tak chcę Tak”, i właściwie nie zawiera w sobie teraźniejszości , a tylko przeszłość i przyszłość. Jest to swoiste zaproszenie do powrotu, do wnętrza narracji, jaka już się toczy, do pierwszego zdania: „Statyczny, pulchny Buck Mulligan (...)” . Mamy tu też do czynienia z innymi grami sylogistycznymi. Ostatnia litera ostatniego słowa Ulissesa („yes” w wersji oryginalnej) to „s”, będąca również pierwszą literą pierwszego słowa powieści. I odwrotnie: pierwsza litera ostatniego słowa – „y” – jest też ostatnią literą pierwszego. „Yes” i „Stately”, „Stately” i „Yes” stają się jak gdyby lustrzanymi odbiciami tego samego symbolu, który graficznie można przedstawić w postaci węża trzymającego w paszczy własny ogon i zakreślającego tym samym okrąg. Mniejszym wężem zjadającym własny ogon – tak zwany uroboros – jest Penelopa, rozpoczynająca się tak, jak się kończy – od słowa „Tak”.

Symbolika uroboros
Na tę znamienność zwrócił uwagę już w 1923 roku Carl Gustav Jung, który do działa Irlandczyka podszedł jak do materiału klinicznego wymagającego przebadania pod mikroskopem, i który niezbyt przychylnie wyraził się o powieści. W swoim szkicu przyznał, iż czytając powieść po raz pierwszy zasnął w momencie, gdy w redakcji "Evening Telegraph" toczy się rozmowa na temat Mojżesza, będąca fikcyjnym cytatem z radcy koronnego Seymoura Bushe, wychwalającego żydowskiego prawodawcę. Jung pisze, że „wyrwane z kontekstu zdanie pobudziło jego wyobraźnię, każąc odpłynąć tak daleko, że znalazł się w objęciach Morfeusza. Sen miał jednak działanie o tyle zbawienne, że po przebudzeniu sławny psychiatra zaczął czytać książkę od końca, dochodząc do wniosku, że „metoda ta okazała się równie dobra jak dotychczasowa [tj. czytanie od początku], tzn. książkę tę można również czytać od tyłu, ponieważ nie ma w niej żadnego kierunku, żadnego 'naprzód' czy 'w tył', 'w górę' czy 'w dół'. [...] Dlatego też cała książka przypomina robaka, któremu wyrasta ogon, jeśli obciąć mu głowę, i głowa, jeśli obciąć mu ogon” .
Nudząc się potwornie w trakcie lektury, niesłusznie odmawiając powieści Joyce’a jakiejkolwiek struktury i symboliki, ignorując aluzje i odwołania do literackiej i filozoficznej spuścizny, Jung wychwycił tę znamienność Penelopy: „(...) Z tego kamiennego podziemnego świata wyłania się wizja perystaltyczna, wężowym ruchem poruszającego się tasiemca, oddanego monotonnej wiecznej produkcji proglotyd (...)” .

Uroboros, czyli dosłownie „pożerający własny ogon”, jest – jak labirynt – jednym z najstarszych symboli. Stanowi szeroko rozpowszechniony symbol nieskończoności, wiecznego krążenia i powrotu – gdyż wyraża przekonanie, że każdy koniec oznacza nowy początek. Fakt, że wąż żywi się własnym ciałem, ma świadczyć o jego boskości. To, co pochodzi od bóstwa, w bóstwie się rozpływa; ułożone w krąg ciało węża stało się symbolem wieczności . Jak podaje Słownik symboli J. E. Cirlota – wizerunek węża pożerającego własny ogon występuje głównie wśród gnostyków, a w sensie ogólniejszym symbolizuje czas i ciągłość życia. Jego przedstawienia uzupełniane bywają napisem: Hen to pan (Jedno jest Wszystkim). W takiej właśnie postaci pojawia się w Codex Marcianus z XI wieku .

Uroboros wyraża pełnię, doskonałość, ale także nieustanną przemianę bytu, wieczny cykl samoodnawiającej się natury, której metaforą jest krwawiące łono kobiety. Interpretowany może być również jako zjednoczenie zasady chtonicznej (wąż) z niebiańską (ptak). Na niektórych przedstawieniach jedna połowa ciała zwierzęcia jest jasna, druga zaś – ciemna, co stanowi aluzję do naprzemienności przeciwnych zasad . Wąż przyjmujący kształt ósemki , pełni rolę łącznika pomiędzy tym, co na górze, i tym, co na dole; pomiędzy dniem wczorajszym, a dniem, który ma nadejść dopiero jutro. Położony na boku daje znak nieskończoności (ósemka w linii poziomej).
I takim właśnie symbolem [∞] autor w swoich notatkach opatrzył swoją Penelopę .
Monolog Molly „nie ma początku, środka ani końca”. Pani Bloom pochłonięta przeszłością, która stanowi dla niej żywą teraźniejszość, zdaje się odprawiać nieustający rytuał, jakby wierna „idei, w myśl której Życie nie może być naprawione, lecz tylko stworzone na nowo przez powtórzenie kosmogonii, a która dość wyraźnie występuje w rytuałach uzdrowicielskich ”. Może być ono (życie Molly) – jak pisze Mircea Eliade – ponownym odczytaniem historii świętej. Tak, jak zjadający własny ogon wąż wskazuje, że koniec w procesie wiecznego powtarzania odpowiada początkowi, że następuje tu swoiste odrodzenie myśli, tak w monologu Marion mamy do czynienia z symboliką cyklicznego powtarzania – obiegu czasu, odnawiania się świata i światów, śmierci, odrodzenia i wieczności. W taką interpretację Penelopy wpisuje się właśnie monolog Molly: w nocy z 16 na 17 czerwca 1904 roku, odtwarzając w pamięci każdy szczegół z przeszłości, rejestrując szczegóły z randki wśród rododendronów, dokonuje Eliadowej recytacji wydarzeń z przeszłości.

To nie jest autoportret, to nie jest autoportret i: to nie jest autoportret!

2011-02-02T17:34:00.004+01:00

2011-02-01T18:49:00.001+01:00

Ale dziurki w nosie nie zamarzały.

2011-01-28T13:59:00.002+01:00

Najnowszy film braci Cohen nie jest tak dobry jak ich wcześniejsze realizacje.